Translate

Δευτέρα, 7 Οκτωβρίου 2013

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΑ ΚΑΙ Η ΜΑΓΕΙΑ

Τον 3ον αιώνα μ.Χ. στην Αντιόχεια της Συρίας ζούσε ένας Καρχηδόνιος στην καταγωγή, πλούσιος, ευγενής, μορφωμένος και πολύ ικανός στη μαγεία, ο Κυπριανός. Διέθετε τέτοια ικανότητα, ώστε καλούσε τους δαίμονες και τους έστελνε να εξυπηρετήσουν όποια εντολή τους έδινε σε βάρος των θυμάτων του.

Στην ίδια πόλη κατοικούσε μία ευσεβής παρθένος, πιστή χριστιανή, η Ιουστίνα. Τούτη την κόρη ένας νεαρός πλούσιος ειδωλολάτρης με άσωτη ζωή, ο Αγλαίδας, θέλησε να την εμπλέξει στα δίχτυα του. Επειδή όμως όλες του οι προσπάθειες δεν έφεραν αποτέλεσμα, έτρεξε στη μαγική δύναμη του Κυπριανού. 
Πραγματικά, ο Κυπριανός άρχισε να στέλνει διάφορους δαίμονες, για να ξελογιάσει την Ιουστίνα και να την υποδουλώσει στα αμαρτωλά σχέδια του Αγλαίδα. Οι δαίμονες γύριζαν άπρακτοι στον Κυπριανό χωρίς να καταφέρνουν καν να πλησιάσουν στην κόρη, διότι, όπως έλεγαν, με το σημείο του Σταυρού τους έκαιγε και δεν μπορούσαν να σταθούν κοντά της. Όμοια άπρακτος γύρισε και ο άρχοντας των δαιμόνων, τον οποίο χρησιμοποίησε στο τέλος ο Κυπριανός ως έσχατο όπλο του.



Η πραγματική αυτή ήττα των δαιμονικών δυνάμεων άνοιξε τα μάτια της ψυχής του Κυπριανού. Κατανόησε την πλάνη του και την ακαταμάχητη δύναμη του Ιησού Χριστού. Έτσι, αληθινά μετανοημένος προσπίπτει στον επίσκοπο Αντιοχείας Άνθιμο, καίει μπροστά του όλα τα μαγικά βιβλία και ζητάει να γίνει χριστιανός.

Μετά την βάπτισή του ο Κυπριανός, ως πρόβατο της ποίμνης του Κυρίου, αξιώνεται σιγά-σιγά να γίνει επίσκοπος. Το έτος 304 μάλιστα στη Νικομήδεια μαζί με την Ιουστίνα υφίστανται μαρτυρικό δι' αποκεφαλισμού θάνατο. Η μνήμη του αγίου ιερομάρτυρος Κυπριανού και της αγίας παρθενομάρτυρος Ιουστίνης εορτάζεται στις 2 Οκτωβρίου.

Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ

Ο βίος των αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης είναι ένα ζωντανό μάθημα για τη δύναμη της μαγείας, που συντρίβεται από την παντοδυναμία του Χριστού. Δυστυχώς όμως και στην εποχή μας η μαγεία, με τις διάφορες μορφές της, έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας. Τα κρούσματα της λευκής και μαύρης μαγείας αυξάνονται επικίνδυνα. Οι μάγοι, οι πνευματιστές, οι εξορκιστές, οι οραματίστριες, οι μέντιουμ, οι αστρολόγοι κ.λ.π. πληθαίνουν όλο και περισσότερο και κάνουν χρυσές δουλειές. Είναι και αυτό ένδειξη της απομάκρυνσής μας από τον αληθινό Θεό. Η πίστη στο Θεό και η ζωντανή σχέση μαζί Του, έχουν ατονήσει. Ο άνθρωπος αισθάνεται ανασφαλής, νοιώθει το κενό και προσπαθεί να το υποκαταστήσει με τη μαγεία και τον αποκρυφισμό. Είναι παρατηρημένο από την ιστορία ότι όσο η πίστη των ανθρώπων στον ζώντα Θεό ατονεί, τόσο αναβιώνει η μαγεία και αυξάνουν οι μάγοι. Στις μέρες μας πολύ συχνά βλέπουν το φως της δημοσιότητας γεγονότα συγκλονιστικά και ιστορίες φρικιαστικές με πρωταγωνιστές μάγους, σατανιστές κι ένα σωρό τσαρλατάνους και αγύρτες. Τα μέσα που χρησιμοποιούν είναι μαγικά ξόρκια και φυλαχτά, δαιμονικές επικλήσεις και μαγγανείες, σατανιστικές τελετουργίες με ζωοθυσίες και ανθρωποθυσίες. Οι συνέπειες στη ζωή εκείνων που καταφεύγουν στη μαγεία, είναι τραγικές. Ξεκινούν με την ελπίδα ότι θα λύσουν τα προβλήματά τους και καταλήγουν σε σύγχυση και αδιέξοδο, σε μαρασμό και κατάθλιψη, σε ψυχοσωματική και οικονομική εξουθένωση.

Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας, λόγω και της αμάθειας των Χριστιανών η μαγεία ήταν αρκετά διαδεδομένη. Αυτό το βλέπουμε και στη διδασκαλία δύο μεγάλων αγίων, του αγίου Κοσμά του Αιτωλού και του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, οι οποίοι προσπάθησαν να αφυπνίσουν τους χριστιανούς. Ειδικά ο άγιος Νικόδημος αντιμετωπίζοντας το θλιβερό αυτό φαινόμενο, εκφράζει τη θλίψη του για την τραγική κατάσταση των χριστιανών της εποχής του, οι οποίοι ουσιαστικά έρχονταν αντιμέτωποι με τον Χριστό, γιατί ο μεν Χριστός με το σταυρικό του θάνατο νίκησε όλες τις αρχές κι εξουσίες των δαιμόνων, ενώ οι χριστιανοί τους αναδεικνύουν πάλι νικητές και τροπαιούχους με τις διάφορες μαγείες τους. Ο Χριστός απάλλαξε από τη δουλεία και τυραννία του διαβόλου τον κόσμο και τους Χριστιανούς και αυτοί, με τη μαγεία, τον ξαναφέρνουν στον κόσμο και τον ξανακάνουν τύραννό τους


ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ

Με τον όρο μαγεία εννοούνται πολλές πράξεις. Δεν εξαντλείται, η μαγεία μόνο σε μία ενέργεια, το να καταφύγει, δηλαδή, κανείς σε μάγους και μάγισσες. Η ανάλυση που θα ακολουθήσει, την οποία δανειζόμαστε από τον άγιο Νικόδημο, θα δείξει την ευρύτητα της μαγείας και των μάγων.

Κατ' αρχήν πρέπει να σημειωθεί ότι η μαγεία δεν είναι ανεξάρτητη από τις σατανικές και διαβολικές ενέργειες. Αφού ο διάβολος χωρίστηκε από τον ένα Θεό, έγινε «νους ποικίλος και πολυμέριστος». Έτσι και τα είδη της κακίας και των μαγικών που επινόησε και έσπειρε στους ταλαίπωρους ανθρώπους, είναι ποικίλα, σχεδόν αναρίθμητα. Ας δούμε τα βασικότερα είδη, όπως τα περιγράφει ο άγιος Νικόδημος.

Πρώτο είδος είναι «η κυρίως και καθαυτό λεγόμενη μαγεία», που είναι η μέθοδος εκείνη δια της οποίας οι άνθρωποι έρχονται σε επικοινωνία με τους δαίμονες, για να τους ρωτήσουν διάφορα θέματα που τους απασχολούν. Όσοι ασκούνται σ' αυτή την τέχνη λέγονται μάγοι. Κατά την αντίληψη των μάγων οι δαίμονες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Είναι οι ανώτεροι, που βρίσκονται στους αιθέρες και είναι αγαθοποιοί, είναι οι μέσοι, που βρίσκονται στην γη και χωρίζονται σε καλούς και κακούς, και ακόμη καθολοκληρίαν κακούς. Βέβαια, στην ορθόδοξη διδασκαλία δεν γίνεται αυτή η διάκριση, αφού όλοι οι δαίμονες είναι κακοί και δεν είναι δυνατό να υπάρχουν δαίμονες που να είναι ολιγότερο κακοί η να είναι αγαθοί. Μόνον οι άγγελοι είναι αγαθά πνεύματα, που δοξάζουν τον Θεό και υπηρετούν τον άνθρωπο στη σωτηρία του.

Δεύτερο είδος μαγείας είναι η μαντεία και όσοι ασχολούνται με αυτό το είδος λέγονται μάντεις. Οι άνθρωποι αυτοί συνδέονται με τον διάβολο, παραδίδουν τον εαυτό τους στους δαίμονες «και δια μέσου της παλάμης της χειρός των η της λεκάνης η των θυσιών η απατηλών εμπλάστρων η άλλων τοιούτων σημείων νομίζονται ότι προλέγουν εκείνα όπου μέλλουν να γίνουν».

Τρίτο είδος είναι η γοητεία, και όσοι την ασκούν λέγονται γόητες. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν εκείνοι που θρηνούν πάνω στα μνήματα και επικαλούνται τους δαίμονες για να κάνουν κάποιο κακό στους ανθρώπους. Γόητες είναι εκείνοι που βλέπουν φαντασίες στα μνήματα και καίνε τους λεγόμενους βρυκόλακες.

Τέταρτο είδος είναι η λεγόμενοι γητεία, και όσοι ασχολούνται με αυτό το είδος λέγονται γητευτές, οι οποίοι μαζί με την επίκληση των δαιμόνων αναμιγνύουν «και τους ψαλμούς του Δαβίδ και τα ονόματα των αγίων και του Χριστού και της Θεοτόκου».

Πέμπτο είδος είναι η επαοιδία και όσοι εξασκούν αυτό το είδος μαγείας λέγονται επαοιδοί, οι οποίοι ελκύουν τους δαίμονας «με κάποιας επωδάς και καλέσματα «καθώς επίσης και εκείνοι που «με την διαβολική τέχνη και μαγεία δένουσι τα ανδρόγυνα».

Έκτο είδος μαγείας είναι η φαρμακεία, και όσοι την μεταχειρίζονται ονομάζονται φαρμακοί, «οι οποίοι δια της μαγικής τέχνης κατασκευάζουσι κάποια φαρμακερά ποτά, η δια να θανατώσουν τινά, η δια να σκοτίσουν τον εγκέφαλό του, η δια να τον ελκύσουν εις την σαρκική αγάπη αυτών, τα οποία μάλιστα μεταχειρίζονται οι γυναίκες προς τους άνδρας, δια να τραβήξουν αυτούς εις έρωτα».

Έβδομο είδος είναι η οιωνοσκοπία, και όσοι ασχολούνται με αυτήν λέγονται οιωνοσκόποι, οι οποίοι προσέχουν τα ζώα, τα πουλιά, την ατμόσφαιρα, τον ήλιο, την σελήνη και δι' αυτών νομίζουν πως βλέπουν το μέλλον των ανθρώπων. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται και οι άνθρωποι που πιστεύουν σε μοίρες, σε ριζικά, σε στοιχιά, σε ποδαρικά και σε όνειρα, όσοι έχουν προλήψεις για διάφορα πράγματα.

Όγδοο είδος μαγείας είναι η νεφοδιωκτική και όσοι εργάζονται με αυτήν λέγονται νεφοδιώκτες, «οι οποίοι παρατηρούντες τα σχήματα των νεφελών, και μάλιστα όταν βασιλεύει ο ήλιος, προλέγουν τα μέλλοντα».

Ένατο είδος μαγείας είναι η αστρολογία, και όσοι ασχολούνται με αυτή λέγονται αστρολόγοι. Οι αστρολόγοι πιστεύουν ότι οι άνθρωποι διευθύνονται από την κίνηση του ουρανού και των αστέρων και βέβαια όλα τα πάθη της ψυχής τα αποδίδουν στα αστέρια. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται τα ωροσκόπια, με τα οποία ασχολείται πολύ ο σημερινός άνθρωπος. Το λάθος είναι ότι τα αστέρια θεωρούνται ως θεοί, ενώ στην πραγματικότητα οι αστρολόγοι κάνουν το έργο αυτό με τη συνεργία των δαιμόνων. Και όταν ακόμη η αστρολογία είναι για απάτη, για εκμετάλλευση και τότε αποπροσανατολίζει τον νουν των ανθρώπων από τον Θεό στην δημιουργία και τον γεμίζει με φαντασίες και απάτες. Υπάρχει και κάποια άλλη σημαντική παράμετρος. Αν πράγματι την ζωή μας την κανονίζουν τα αστέρια, σημαίνει ότι α) είμαστε ανελεύθεροι και β) δεν έχουμε ευθύνη για τις πράξεις μας. Έτσι π.χ. ο εγκληματίας μπορεί να ισχυριστεί άνετα ότι δεν φταίει αυτός για το έγκλημα που διέπραξε, αλλά τα άστρα! Και μόνον απ αυτό μπορούμε να καταλάβουμε τι επιπτώσεις έχει η αποδοχή της αστρολογίας στη ζωή των ανθρώπων .

Δέκατο είδος μαγικών είναι τα λεγόμενα φυλακτάρια και όσοι ασχολούνται με το είδος αυτό λέγονται «φυλακτήριοι». Στην κατηγορία αυτή υπάγονται οι άνθρωποι εκείνοι που κάνουν διάφορα φυλακτά, τα οποία τυλίγουν με μια μεταξωτή κλωστή, και γράφουν επάνω σ αυτά δαιμονικά ονόματα. Φυλακτήριοι λέγονται και εκείνοι που πιστεύουν σε τέτοια δαιμονικά φυλακτά, τα κρεμούν πάνω τους και νομίζουν ότι κατ αυτόν τον τρόπο θα απαλλαγούν από ασθένειες και βασκανίες ανθρώπων. Ενδέκατο είδος μαγείας είναι οι λεγόμενοι κλήδονες, οι οποίοι παρατηρούν τα μέλλοντα με λόγους και κλήσεις. Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγονται όσοι ανάβουν πυρκαγιές και μ αυτές παρατηρούν το μέλλον των ανθρώπων, οι εγγαστρίμυθοι «οι από κοιλίας φωνούντες και λέγοντες μύθους και μαντείας», καθώς και εκείνοι που παρατηρούν τα σπλάχνα των ζώων και άλλα γεγονότα για να βλέψουν το μέλλον των ανθρώπων.

Δωδέκατο είδος μαγείας είναι κυρίως αυτό που θα μπορούσαμε σήμερα να ονομάσουμε πνευματισμό, κατά το οποίο υψώνονται στον αέρα, «το να παίρνουν μερικοί ιερείς κηρία πίσσινα και να πηγαίνουν μέσα εις βουνά και λαγκάδια και εκεί να τα ανάπτουν και φορένοντες ανάστροφα τα ιερά των να διαβάζουν την Σολομωνικήν η μάλλον ειπείν διαβολικήν και ούτω να κάμνουν να αποθαίνουν οι εχθροί των η να ψοφούν τα ζώα των». Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγονται και εκείνοι που τρέχουν σε μάγους για να λάβουν την βοήθειά τους για να νικήσουν κάποιον με τον οποίον βρίσκονται σε έχθρα.

Δέκατο τρίτο είδος μαγείας και μαντείας είναι «το να βαστάζουν τινές κόσμιοι Χριστιανοί, τας ιεράς εικόνας του αγίου Γεωργίου, του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, και άλλων αγίων εις τους ώμους των, εν τω καιρώ των πανηγύρεων αυτών, και να τρέχουν ωσάν τρελοί και δαιμονισμένοι εδώ και εκεί μέσα εις βουνά και λαγκάδια, και να κτυπούν πότε εις ένα μέρος και πότε εις άλλο με τας αγίας εικόνας, περιρρεόμενοι από τον ιδρώτα τάχα δια το βάρος των αγίων εικόνων, και προμαντεύοντες κάποια τινά, και φανερώνοντες εκείνα, όπου τινές έχασαν και άλλα όμοια».

Παρατηρώντας τα είδη μαγείας, όπως τα παρουσιάζει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, βλέπουμε ότι πολλά από αυτά συνδέονται μεταξύ τους, οπότε δεν πρόκειται για ανεξάρτητα είδη. Ωστόσο όμως μπορούμε και να διακρίνουμε για να τα κατανοήσουμε καλύτερα. Όλα αυτά ενεργούνται με τη δύναμη των δαιμόνων. Επίσης βλέπουμε και την ελεεινή κατάσταση των ανθρώπων της εποχής εκείνης, που έκαναν πολλά παράδοξα και αντιχριστιανικά πράγματα, έχοντες όμως την εξωτερική πίστη στο Χριστό. Γι' αυτό ο άγιος Νικόδημος θα πει χαρακτηριστικά ότι αν και «εις το φανερόν λατρεύουσι τον αληθινόν Θεόν, εις το κρυφόν όμως αρνούνται τον Θεόν και λατρεύουσι τον διάβολον». Πρόκειται για λατρεία των δαιμόνων. Το φοβερότερο από όλα είναι, όπως είδαμε πιο πάνω, ότι υπήρχαν και μερικοί ιερείς που ασκούσαν την Σολομωνική η πνευματισμό. Υπήρχε πλήρης αμάθεια.


Ο ΘΕΟΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΤΑ ΜΑΓΙΚΑ

Όλα αυτά είναι εντελώς απαράδεκτα να γίνονται από χριστιανούς. Ήδη ο Θεός απαγόρευσε αυστηρά στους Εβραίους να ασχολούνται με τα μαγικά. Και αν αυτά απαγορεύονταν στους Εβραίους που ήσαν πνευματικά νήπια, πόσο μάλλον απαγορεύονται στους χριστιανούς, τα τέκνα της αλήθειας και της χάριτος του Ευαγγελίου;

Στο Δευτερονόμιο ο Θεός προστάζει τους Εβραίους: «Να μη βρεθεί σε σένα (Ισραήλ) κανένας, που να καθαρίζει το γιο του και τη θυγατέρα του με τη φωτιά, κανένας που να μαντεύει μαντείες, που να προβλέπει τα μέλλοντα με φωνές (κλήδονες) και παρατηρήσεις σημείων (οιωνών), μάγος που ν' ασχολείται με επαοιδία, εγγαστρίμυθος και τερατοσκόπος, που να καλεί τους νεκρούς». (Δευτ. 18, 10). Στο Λευιτικό, μάλιστα, προσθέτει να μην πλησιάζει κανένας εκείνους που κάνουν αυτά τα πράγματα για να μην μολυνθεί: «Να μην προσκολληθείτε (σε μάγους) και μολυνθείτε απ' αυτούς, εγώ είμαι ο Κύριος και ο Θεός σας» (Λευιτ. 19, 26).

Ο Θεός απαγορεύει ,τα μαγικά επειδή οδηγούν τόσο εκείνους που τα χρησιμοποιούν, όσο και εκείνους που τα ζητούν, στην προσκύνηση και τη λατρεία των δαιμόνων. Γι' αυτό και αποτελούν θανάσιμη αμαρτία. Από την άλλη, πάλι, τα μαγικά δεν μπορούν να προσφέρουν καμία ωφέλεια. «Οι μαντείες και οι οιωνισμοί και τα όνειρα είναι μάταια», λέει η Γραφή (Σειράχ 34, 5)

Γι' αυτό το λόγο οι άγιοι Απόστολοι δίνουν εντολή στους Χριστιανούς να μη χρησιμοποιούν κανενός είδους μαγικά: «ου μαγεύσεις, ου φαρμακεύσεις» (Διαταγ. 7, 3) «φεύγετε...επαοιδάς, κλήδονας, μαντείας, καθαρισμούς, οιωνισμούς ορνιθοσκοπίας, νεκρομαντείας, επιφωνήσεις».

Η εκκλησία θεωρεί μεγάλο αμάρτημα την ενασχόληση με τη μαγεία και ορίζει μεγάλα επιτίμια. Ο 61ος Κανόνας της 6ης Οικουμενικής Συνόδου ορίζει επιτίμιο έξι χρόνων. Εκείνους δε που επιμένουν σ' αυτά τους αφορίζει. Ο Μ. Βασίλειος τους κατατάσσει με τους φονεύσαντες θεληματικά και τους κανονίζει να μην κοινωνούν για είκοσι χρόνια. Και τούτο γιατί η μαγεία δεν είναι ένα απλό πταίσμα, αλλά άρνηση του Θεού.

Είναι χαρακτηριστικό ότι βασική προϋπόθεση για να βαπτισθεί κανείς και να γίνει μέλος της εκκλησίας, είναι πριν απ' όλα να αρνηθεί το διάβολο και να δηλώσει ότι θέλει να «συνταχθεί» με το Χριστό. Ο μέλλων να βαπτισθεί ερωτάται από τον ιερέα: «Αποτάσσει τω σατανά και πάσι τοις έργοις αυτού και πάσι τοις αγγέλοις αυτού, και πάσι τη λατρεία αυτού και πάσι τη πομπή αυτού;» Ο κατηχούμενος απαντάει τρεις φορές «αποτάσσομαι». Έπειτα ο ιερέας τον καλεί να «φτύσει» το διάβολο, τα έργα του, τη λατρεία του, την πομπή του, για να δείξει ότι πλέον δεν έχει καμία σχέση μαζί του. Αυτή όμως την τόσο σημαντική πράξη, οι χριστιανοί τη λησμονούν. Επιστρέφουν και πάλι στην προ Χριστού ζωή. Φεύγουν, αρνούνται τον Χριστό και πηγαίνουν πάλι στον διάβολο.

ΓΙΑΤΙ ΚΑΤΑΦΕΥΓΟΥΝ ΣΤΗΝ ΜΑΓΕΙΑ

Υπάρχουν πολλοί λόγοι. Αναφέρουμε τους κυριότερους.

α) Από περιέργεια:

Ο άνθρωπος είναι πάντα φιλοπερίεργος και τα περίεργα φαινόμενα το προκαλούν το ενδιαφέρον. Στη μαγεία πράγματι ο σατανάς παρουσιάζει περίεργα πράγματα. Είναι το δόλωμα για να τους φέρει κοντά του. Αντίθετα ο Θεός δεν χρησιμοποιεί ποτέ αγυρτείες και τεχνάσματα μαγικά. Τα θαύματά του έχουν σωτηριολογικό περιεχόμενο και δεν γίνονται ποτέ για λόγους εντυπωσιασμού. Υπάρχει επομένως, μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο θαύμα και στην αγυρτία.

β) Για να επικοινωνήσουν δήθεν με τους νεκρούς.:

Ο θάνατος κάποιου προσφιλούς προσώπου είναι αναμφισβήτητα ένα συγκλονιστικό γεγονός, που προκαλεί αναστάτωση και προβληματισμό στα συγγενικά και φιλικά πρόσωπα. Κάποιοι απ' αυτούς καταφεύγουν στους μάντεις που τους υπόσχονται αυτή την πολυπόθητη επικοινωνία. Όμως όλο αυτό το σκηνικό είναι μία επικίνδυνη απάτη. Ο μάντης μόνο με τα πονηρά πνεύματα επικοινωνεί και αυτά είναι που αποκρίνονται μόνο και μόνο για να παρασύρουν τον άνθρωπο.

γ) Για να γνωρίσουν το μέλλον:

Πόσοι άνθρωποι ανασφαλείς δεν καταφεύγουν σε μάγους, καφετζούδες και χαρτορίχτρες για να μάθουν τι θα τους συμβεί στο μέλλον, για το ποια θα είναι η μοίρα τους, ακόμη και για το πού θα βρουν κάποιο θησαυρό; Είναι να απορεί κανείς με την τόση αφέλεια. Αν οι κάθε είδους τσαρλατάνοι γνώριζαν το μέλλον, θα γνώριζαν πρώτα το δικό τους. Αν είχαν την ικανότητα να βρίσκουν κρυμμένα πράγματα, θα έβρισκαν όλους τους κρυμμένους θησαυρούς, η τον αριθμό του λαχείου που θα κερδίσει. Αν είχαν την ικανότητα να κάνουν ανακαλύψεις, θα έβρισκαν το φάρμακο του καρκίνου, θα πλούτιζαν και δεν θα είχαν ανάγκη να «φορολογούν» τους αφελείς.

δ) Για να βρουν θεραπεία:

Ο πόνος κάνει πολλές φορές τους ανθρώπους να καταφεύγουν στους μάγους για να θεραπευθούν από αρρώστιες. Όμως είναι δυνατό ο διάβολος που είναι «ανθρωποκτόνος» που θανάτωσε με τη σατανική συμβουλή του όλο το ανθρώπινο γένος, να θεραπεύσει τον άνθρωπο; Και αν ακόμη το κάνει, θα είναι προσωρινό ξεγέλασμα για να παρασύρει τον άνθρωπο και να τον κερδίσει ολοκληρωτικά.

ε) Για να εκδικηθούν:

Είναι οι άνθρωποι που άφησαν στην καρδιά τους να φωλιάσει ο διάβολος και συνεργάζονται μαζί του για να εκδικηθούν τους εχθρούς τους.

στ) Από αφέλεια:

Πολλοί ξεγελιούνται κι παρασύρονται από άλλους. Δεν το θεωρούν κακό, αφού πάνε «για καλό». Βλέπουν μάλιστα στο δωμάτιο του μάγου πολλές φορές ακόμη και εικόνες. Ή τον ακούν να τους συμβουλεύει να κάνουν αγιασμό, λειτουργία κ.λ.π. Αγνοούν ότι όλα αυτά είναι τεχνάσματα του πονηρού που χρησιμοποιεί τα πάντα για να ξεγελάσει τον άνθρωπο.

ζ) Από την μη ανάληψη της ευθύνης:

Τέλος μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων που προσφεύγουν στους μάγους, είναι αυτοί που διακρίνονται από μία εσωτερική ανελευθερία, και αποφεύγουν με κάθε τρόπο να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους. Γι' αυτό και ό,τι κακό τους συμβαίνει, ψάχνουν να βρουν εξωτερικές αιτίες, ότι κάποιος άλλος φταίει για την δική τους κακοδαιμονία. Δεν θέλουν να κοιτάξουν την εσωτερική τους κατάντια και να αγωνιστούν για να την διορθώσουν. Δεν θέλουν να αλλάξουν τρόπο ζωής. Γι' αυτό και πρέπει να ρίξουν αλλού τις ευθύνες. π.χ. Έχει κάποιος μια διαπροσωπική δυσκολία, είναι αντικοινωνικός και επομένως δεν μπορεί να παντρευτεί; Αντί να προσπαθήσει να διορθώσει τον εαυτό του βρίσκει την εύκολη λύση: «Μου έκαναν μάγια» και τρέχει στους αγύρτες να του τα λύσουν. Ζητάει, δηλαδή, τη μαγική λύση, που δεν χρειάζεται κόπο και αγώνα. Άλλος πάλι, ζει μ' έναν αρρωστημένο τρόπο ζωής και κάποτε αρρωσταίνει . Δεν προβληματίζεται γι' αυτό, δεν αναλαμβάνει την ευθύνη του για την αρρώστιά του, δεν θέλει να αλλάξει τρόπο ζωής, αλλά ψάχνει να βρει κάποιους εχθρούς που τον επιβουλεύονται και του έχουν κάνει μάγια. Η προσφυγή στο μάγο είναι η πλέον εύκολη και ανώδυνη λύση.

ΠΩΣ ΝΑ ΦΥΛΑΓΟΝΤΑΙ ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΓΙΚΑ

Ο άνθρωπος για να γλιτώσει από τη μαγεία και όλα τα σατανικά, θα πρέπει:

α) Να αποφεύγει όλ' αυτά με κάθε τρόπο. Να μην έχει καμία σχέση μαζί τους. Διαφορετικά σίγουρα θα βγει ζημιωμένος. Πρώτα οικονομικά: Πολλοί έχασαν περιουσίες στους μάγους, αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Έπειτα σωματικά: Κινδυνεύει κανείς να χάσει την υγεία του. Πολλοί έπαθαν νευρικό κλονισμό και σοβαρές ψυχικές παθήσεις. Τέλος ψυχικά: Αυτό είναι το κυριότερο. Με την μαγεία κινδυνεύει κανείς να χάσει την ψυχή του, αφού όπως σημειώσαμε, μη την μαγεία, αρνείται κανείς τον ίδιο το Θεό.

β) Να καταφύγει στη εκκλησία. Μόνον ο άνθρωπος που ζει μέσα στην οικογένεια του Θεού, στο χώρο της εκκλησίας είναι ασφαλισμένος. Ο Κύριος μας το βεβαιώνει: «Τα πρόβατα τα εμά της φωνής μου ακούει, καγώ γιγνώσκω αυτά, και ακολουθούσι μοι, καγώ ζωήν αιώνιον δίδωμι αυτοίς και ου μη απόλωνται εις τον αιώνα, και ουχ αρπάσει τις αυτά εκ της χειρός μου». (Ιωάν. 10, 27-28).

Γράφει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Για να φυλάγεστε από τα μαγικά και την ενέργεια των δαιμόνων, να έχετε όλοι-μικροί και μεγάλοι, άνδρες και γυναίκες- κρεμασμένο στο λαιμό σας τον τίμιο Σταυρό. Τρέμουν οι δαίμονες τον τύπο του Σταυρού και φεύγουν μακριά όταν τον βλέπουν. Άλλωστε, όπως ομολόγησαν οι ίδιοι στον άγιο Ιωάννη τον Βοστρινό, που είχε εξουσία κατά των ακαθάρτων πνευμάτων, τρία πράγματα φοβούνται περισσότερο: το Σταυρό, το άγιο Βάπτισμα και τη θεία Κοινωνία. Να έχετε επίσης στο σπίτι σας, αλλά και μαζί σας, το άγιο Ευαγγέλιο. Και φυσικά να το μελετάτε. Σ' όποιο σπίτι υπάρχει Ευαγγέλιο δεν μπαίνει ο διάβολος».

(Ας σημειωθεί ότι το σημείο του Σταυρού, τα μυστήρια και τα υπόλοιπα αγιαστικά μέσα της Εκκλησίας μας, δεν ενεργούν με μαγικό τρόπο, αλλά χρειάζονται την βαθειά μας πίστη και τον πνευματικό μας αγώνα κάτω από την καθοδήγηση ενός Πνευματικού (ιερέως). Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, όλα τα αγιαστικά μέσα της Εκκλησίας μένουν ανενέργητα. Όπως επίσης ανενέργητα μένουν και στις περιπτώσεις εκείνες, που τα χρησιμοποιούν οι διάφοροι μάγοι. Αυτοί, προκειμένου να "θολώσουν τα νερά" και να παραπλανήσουν τα αφελή θύματά τους, χρησιμοποιούν σταυρούς, εικόνες, κεριά, λιβάνι, επικαλούνται το όνομα του Χριστού και των αγίων, επαναλαμβάνουν διάφορες προσευχές, συνιστούν την τέλεση ευχελαίου και άλλα).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ως επίλογο δανειζόμαστε και πάλι τη γραφίδα του αγίου Νικοδήμου. «Οι μάγοι, οι μάγισσες και όσοι καταφεύγουν σ' αυτούς, δεν έχουν θέση στη βασιλεία των ουρανών. Χάνουν τον παράδεισο. Και που στέλνονται ; Αλλοίμονο! Στην αιώνια κόλαση μαζί με τους άπιστους, τους ασεβείς και τους ειδωλολάτρες (Αποκ. 21:8). Να πω και κάτι φοβερότερο; Θα κολάζονται χειρότερα κι από τους ειδωλολάτρες. Γιατί αυτοί, όπως γεννήθηκαν στην ασέβεια, έτσι και πέθαναν. Δεν βαπτίστηκαν στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Δεν πίστεψαν στον Χριστό. Οι Χριστιανοί όμως, οι βαπτισμένοι, που έγιναν παιδιά του Θεού "κατά χάριν", που τράφηκαν με το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου, πως τόλμησαν κατόπιν και τα καταφρόνησαν και τ' αρνήθηκαν και καταπιάστηκαν με τα μαγικά;

Για την αγάπη του Χριστού, λοιπόν, και για τη σωτηρία της ψυχής σας, φυλαχθείτε, αδελφοί μου, φυλαχθείτε από την μαγεία. Και πάλι σας λέω, φυλαχθείτε! Μην πηγαίνετε σε μάγους και μάγισσες. Σ' όλες τις περιστάσεις και για όλες σας τις ανάγκες να προστρέχετε στην βοήθεια του Θεού, στην προστασία της Θεοτόκου και στις πρεσβείες των αγίων. Έτσι, κι από τις ασθένειες και τις ανάγκες σας θα ελευθερωθείτε, και από την αιώνια κόλαση θα λυτρωθείτε, και την ουράνια βασιλεία θα κληρονομήσετε, «ης γένοιτο αξιωθήναι πάντας ημάς χάριτι του Χριστού. Αμήν. 

*Ιερά μονή Σαγματά
Μάγοι και μαγεία
 

ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΖΩΑ ΨΥΧΗ; - ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΑΠΑΝΤΑ...

Γράφει ο Γρηγόριος ο Παλαμάς κάτι καταπληκτικό, ότι η ψυχή του ανθρώπου έχει ουσία και ενέργεια. Μην μπλέκεστε με τις ορολογίες. Ενέργεια είναι ότι βλέπουμε να εκφράζεται: τα αισθήματα, τα συναισθήματα είναι ενεργήματα της ουσίας που δεν την προσεγγίζουμε, μια ουσία που δεν μπορούμε να την προσεγγίσουμε. Ενέργεια είναι όλα αυτά με τα οποία εκφέρεται η συμπεριφορά μας. Ουσία και ενέργεια.

Λέει ο Γρηγόριος ο Παλαμάς, η ψυχή των ζώων (προσέξτε, λέει ότι τα ζώα έχουν ψυχή, αλλά τι ψυχή) είναι η ζωή του σώματός τους. Δεν υπάρχει όμως ουσία της ψυχής, είναι μόνο ενέργεια. Πεινούν... πηδούν, χορεύουν, γιατί δεν έχουν τίποτα άλλο εκτός από τα ενεργούμενα μέσω του σώματος, γι΄ αυτό και όταν διαλύεται το σώμα, συνδιαλύεται και αυτή η ενέργεια μαζί. Είναι μια ενέργεια αυτό. Το λέει και η Αγία Γραφή. Λέει «το αίμα του ζώου ψυχή αυτού εστί». Δεν είναι αυτή η ψυχή που λέμε εμείς, η κατ΄ εικόνα, αλλά είναι μια ενέργεια. Άρα βλέπετε, έχουμε ουσία και ενέργεια στην ψυχή μας. Μόνο ο άνθρωπος έχει την ουσία. Τα ενεργήματα είναι κάποιες κινήσεις ζωικές.

Δεν είναι μόνο σάρκα το ζώο, έχει μία κίνηση, ο Δημιουργός την έδωσε, αλλά είναι μόνο ενέργειες, όχι ουσία. Λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «η ψυχή του ανθρώπου κινείται, είναι θρεπτική και αυξητική». (Αυξάνει, κινείται, θρέφεται, αυτό είναι η ενέργεια της ψυχής). Είναι λέει και «ορμητική». Βλέπετε τα ζώα είναι ορμητικά (έχουν και ορμές) και αυτό είναι ενέργεια, αλλά είναι λέει και λογική, έλλογος˙ πάνω στην ψυχή έρχεται και εγκαθιδρύεται η Χάρις του Θεού. Αυτή είναι η ουσία του Θεού.

Τα ζώα έχουν το αυξητικό, έχουν το ορμητικό, αλλά δεν έχουν το έλλογο, γι΄ αυτό λέει πάρα πολύ ωραία ο Βασίλειος Καισαρείας: «επειδή τα ζώα δεν έχουν αυτήν την ουσία της ψυχής, ο Θεός αναπλήρωσε την έλλειψη του λογικού με την υπεροχή των αισθητηρίων». Βλέπετε, τα ζώα πηδάνε πιο πολύ από εμάς, τρέχουν πιο γρήγορα από εμάς, κάνουν πράγματα που δεν τα κάνουμε εμείς, γιατί δεν έχουν αυτήν την ουσία της ψυχής, όπου εδράζεται το λογικό, και είναι μόνο το ορμητικό και το θρεπτικό. Αν αγνοήσω την ουσία της ψυχής, όλα τ΄ άλλα τι είναι; Ζωώδεις εκφράσεις: θυμός, νεύρα, ταχύτητα, αγωνία, πεινώ, δεν πεινώ, έχω ανάγκες.

Από την ομιλία του π. Κωνσταντίνου στην Αγία Παρασκευή Αθηνών 

Κυριακή, 29 Σεπτεμβρίου 2013

ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕ ΤΑ ΤΙΜΙΑ ΛΕΙΨΑΝΑ;

     
Το ανθρώπινο σώμα εξυψώνεται μέσα στην Εκκλησία και έχει αιώνιο προορισμό. Ο Χριστός θα «μετασχηματίσει», δηλαδή θα μεταμορφώσει το ταπεινό μας σώμα, ώστε να γίνει «σύμμορφον τω σώματι της δόξης αυτού», να λάβει την ίδια μορφή προς το ένδοξο σώμα του Κυρίου και αυτό θα γίνει κατα τη δευτέρα παρουσία, «με την ενέργειαν, με την οποία δύναται και να υποτάξει τα πάντα εις τον εαυτόν Του» (Φιλιπ. γ’ 21).

Η δόξα των αγίων λειψάνων αποτελεί προεικόνιση αυτής της νέας, της δοξασμένης κατάστασης του σώματος. Η τιμή που αποδίδεται σ’ αυτά στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί ακόμη μαρτυρία της πίστης μας στην καθολική δόξα του ανθρώπου (Α’ Θεσ. ε’ 23-24).

Η αγιαστική χάρη εκφράζεται στα ιερά λείψανα με ευωδία, για την οποία κάνει λόγο η Αγία Γραφή (Β’ Κορ. β’ 15. Πρβλ. Ήσ. ξστ’ 14) και επιτελεί θαύματα (Δ/Β’ Βασιλ. ιγ’ 20-21). Η ίδια χάρη μεταδίδεται στα αντικείμενα, τα όποία έρχονται σε επαφή με το σώμα των αγίων, με αποτέλεσμα τη θαυματουργία (Δ/Β’ Βασιλ. β’ 8-14. Ματθ. θ’ 20-22. Μάρκ. στ’ 13. Πράξ. ιθ’ 12).

Με βάση την καταγωγή μας από τον Αδάμ βρισκόμαστε σε διάσταση με τη δημιουργία του Θεού (Γέν. γ’ 17-19), όμως ο άνθρωπος της χάριτος του Θεού ακτινοβολεί ειρήνη και μεταδίδει ευλογία, ακόμη και με τη σκιά του (Πράξ. ε’ 15-16).

Ο ίδιος ο Θεός λοιπόν τιμά τα λείψανα των άγιων ανθρώπων και τα εμποτίζει με την άκτιστη θεία Του χάρη. Γι’ αυτό και η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει τιμή σ’ αυτά και τα θέτει κάτω από το ιερό θυσιαστήριο (Έβρ. ιγ’ 10), μιμούμενη στο θέμα αυτό το ουράνιο, το αχειροποίητο θυσιαστήριο (Αποκ. στ’ 9)• γιατί τα δικά μας θυσιαστήρια, είναι «αντίτυπα των αληθινών», δηλαδή εκείνου του ουράνιου θυσιαστηρίου (Έβρ. θ’ 24).

Η πρώτη Εκκλησία τιμούσε τα ιερά λείψανα. Το Μαρτύριο του αγίου Πολυκάρπου († 156) μάς πληροφορεί πως θεωρούνταν «τιμιώτερα λίθων πολυτελών και δοκιμώτερα υπέρ χρυσίον» (Μαρτ. Πολυκ. 18).

Οι πιστοί συναθροίζονταν στους Τάφους των μαρτύρων, για να τελέσουν τη θεία ευχαριστία και να γιορτάσουν τη μνήμη των αγίων. Αυτό μεταδόθηκε στη μετέπειτα εποχή, δεν υπάρχει μαρτυρία που να μας πληροφορεί πως η τιμή των αγίων λειψάνων δεν ήταν καθολικά αποδεκτή.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (329-390) υπογραμμίζει τα πολλά θαύματα που γίνονταν με τα τίμια λείψανα του αγίου Κυπριανού, «όταν υπάρχη η πίστις», λέγει και προσθέτει πως αυτό το γνωρίζουν «όσοι έλαβαν πείραν και έχουν μεταδώσει το θαύμα και εις ημάς και θα το παραδώσουν και εις το μέλλον» (Λόγος κδ’ 18, εις τον άγιον Κυπρ.).

Στον πρώτο στηλιτευτικό του λόγο κατά του Ιουλιανού ο Γρηγόριος αναφέρει για τους αγίους: «αυτών είναι αι μεγάλοι τιμαί και πανηγύρεις. Από αυτούς οι δαίμονες φυγαδεύονται και αι νόσοι θεραπεύονται… αυτών τα σώματα μόνα έχουν την ιδίαν δύναμιν με τας αγίας ψυχάς των, είτε εφαπτόμενα είτε τιμώμενα. Αυτών και αι ρανίδες μόνο αίματος και μικρά αντικείμενα του πάθους των ενεργούν όσα και τα σώματα» (Γρηγ. Θεολ., Λόγος δ’ 69).

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπογραμμίζει ότι ακόμη και ο αυτοκράτορας, «ο την αλουργίδα περικείμενος» σπεύδει να προσκυνήσει τους τάφους των αγίων και «έστηκε δεόμενος των άγιων», δηλαδή προσεύχεται στους αγίους «ώστε αυτού προστήναι παρά τω Θεώ», για να σταθούν υπέρ αυτού ενώπιον του Θεού (Χρυσ, Ύπόμν. εις Β’ Κορ., Λόγ. κστ’ 5).

Ο ίδιος άγιος, εκφράζοντας την πίστη της Εκκλησίας προτρέπει: «επιχωρίαζε σηκοίς μαρτύρων, όπου σώματος υγεία και ψυχής ωφέλεια», δηλαδή να επισκέπτεσαι τους ναούς των μαρτύρων, όπου θα βρεις την υγεία του σώματος και την ωφέλεια της ψυχής (Χρυσ, Ύπόμν. Εις Ματθ., Λόγ. λζ’ 7). Σε άλλη ομιλία προτρέπει τους χριστιανούς να πηγαίνουν«εις ευκτήριους οίκους, και προς Τας των άγιων μαρτύρων θήκας», δηλαδή στους οίκους της προσευχής και στις λειψανοθήκες των αγίων, «ώστε αφού λάβωμε την ευλογία των, να καταστήσωμε τους εαυτούς μας ακαταβλητους εις τας παγίδας του διαβόλου» (Εις Γεν., Όμιλ. ιε’ 6). «τα οστά των αγίων υποτάσσουν δαίμονας και βασανίζουν, και ελευθερώνουν όσους έχουν δεθεί από τα πικρότατα εκείνα δεσμά» (Χρυσ. Ύπόμν. Εις Β’ Κορ. Λόγ. κστ’ 5).

Σύμφωνα με την πίστη της πρώτης Εκκλησίας η θεία χάρη μεταδίδεται σε καθετί που βρίσκεται σε επαφή με τους αγίους. «Ακόμη και τα ενδύματα των αγίων είναι σεβαστά σε όλη την κτίση», αναφέρει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και μνημονεύει τη μηλωτή του Ηλία (Δ/Β’ Βασιλ. β’ 8-14), τα υποδήματα των τριών παίδων, που κατανίκησαν τη φωτιά (Δαν. γ’ 27-28), τη ράβδο του Μωϋσή που έκανε τόσα θαύματα, τα ενδύματα του Παύλου (Πράξ. ιθ’ 11-12), τη σκιά του Πέτρου (Πράξ. ε 12-J6) κ.ά (Χρυσ., Πρός τους ανδριάντας όμιλ. η’ 2). Ο άγιος Βασίλειος μας πληροφορεί πως το τίμιο λείψανο της αγίας Ιουλίττας αγιάζει την πόλη και όσους προσέρχονται στον ναό, «η δε γη, η όποια με την εκδημία της μακάριας εδέχθη τας ευλογίας, ανέβλυσεν από τα σπλάγχνα της άγιασμα» που είναι «εις τους υγιείς φυλακτήριον και χορηγία τέρψεως» και στους άρρωστους «παρηγοριά» (Μ. Βασ., όμιλ. 2 είς την μάρτ. Ίουλ. 2).

Στην Όρθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια, όπως αναφέραμε και στην περίπτωση των αγίων (σ. 48-50), δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση ή λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς».

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ, Γ’ ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ, ΑΘΗΝΑ 1994

Δευτέρα, 23 Σεπτεμβρίου 2013

"ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΥΚΟΙ"

Του Σεβ. Μητροπολίτου Καστορίας κ.κ. Σεραφείμ
Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου.

Πολύ σωστά η Εκκλησία μας τοποθέτησε την Σύναξη αυτή ανάμεσα στις δύο μεγάλες δεσποτικές εορτές, της Θείας Αναλήψεως και της Πεντηκοστής, για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη της στα πρόσωπα των Αγίων Πατέρων, που έγιναν «ακριβείς φύλακες των αποστολικών παραδόσεων, δογμάτισαν ορθοδόξως και κατέβαλαν συνοδικώς με τη σφενδόνη του Πνεύματος Αρείου το βλάσφημον», αλλά και όλων των αιρετικών τα φληναφήματα.


Χαρακτηρίζονται, τα σεπτά αυτά πρόσωπα, από τους ιερούς υμνογράφους της Εκκλησίας ως:
«μυστικές του Πνεύματος σάλπιγγες»,
«Ορθοδόξων πρόμαχοι»
«ευκλεείς νυμφοστόλοι της Εκκλησίας»
«φωστήρες της αληθείας»
«θεία παρεμβολή»
«θεηγόροι οπλίται παρατάξεως Κυρίου»
«αστέρες πολύφωτοι του νοητού στερεώματος»
«μυρύπνοα άνθη του Παραδείσου»
«πάγχρυσα στόματα του Λόγου»(1).

Α. Τι είναι οι Πατέρες

Ο ομολογητής της πίστεώς μας, ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, θα γράψει χαρακτηριστικά μέσα στις θεόπνευστες επιστολές του: «Στύλαι Ορθοδοξίας, καύχημα Χριστού, κλέος Ορθοδοξίας»(2).

Είναι, κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, οι ασφαλείς Θεολόγοι της Εκκλησίας, που έφθασαν στη θεωρία του Ακτίστου Φωτός, ενώθηκαν με αυτό και απέκτησαν το «θεολογείν ασφαλώς».

Είναι οι Προφήτες της Καινής Διαθήκης, οι οποίοι καθοδηγούμενοι από το Άγιο Πνεύμα, αλλοιώθηκαν απ’ Αυτό και έτσι έγιναν θεόπνευστοι και συγχρόνως απλανείς διδάσκαλοι της Εκκλησίας(3).

Ήταν θεόπνευστοι, σημειώνει ο μακαριστός π. Ιωάννης Ρωμανίδης, όχι μόνο κατά τη διάρκεια κάποια Συνόδου, αλλά και πριν και μετά από αυτή. Η Σύνοδος δεν φτιάχνει Πατέρες, αλλά αποτελείται από Πατέρες και γι’ αυτό και είναι θεόπνευστος.

Είναι οι θεούμενοι, οι οποίοι απέκτησαν γνώση Θεού και θέα Θεού(4). Δεν είναι απλώς οι καλοί δάσκαλοι ή οι ενάρετοι, αλλά τα πρόσωπα εκείνα, που χρησιμοποιώντας τη θεραπευτική μέθοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας έφθασαν στο φωτισμό και στη θέωση. Παραδείγματος χάριν, ο Άγιος Σπυρίδων εκφράζει τη δική του αγιοπνευματική εμπειρία στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο με το περιστατικό με το κεραμίδι.

Έτσι, ενεργούμενοι με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, απέκτησαν το χάρισμα της διακρίσεως των πνευμάτων: πότε μία ενέργεια είναι κτιστή και πότε είναι άκτιστη και άρα γνώριζαν ποιό είναι το θεόπνευστο και ποιά είναι η πλάνη.

Στόχος τους: Η σωτηρία του ποιμνίου τους. Δεν έγραφαν για να γράφουν, ούτε δίδασκαν απλώς για να διδάξουν, αλλά να θεραπεύσουν και να οδηγήσουν τον τραυματισμένο άνθρωπο στη Βασιλεία των Ουρανών.

Έτσι, δεν μετέδιδαν μία διανοητική πίστη, που εξαντλείται σε ευσεβείς στοχασμούς και σε θρησκευτικές ωραιολογίες, αλλά οδηγούσαν το λαό του Θεού στη θεραπεία, στην κάθαρση και στο φωτισμό.

Βοηθούσαν τον άνθρωπο να προχωρήσει από την πράξη, δηλαδή την τήρηση των εντολών του Θεού, στη θεωρία, που είναι η θέα του Θεού.
Σκοπός τους: Όχι να δημιουργήσουν καλούς και εύχρηστους πολίτες, αλλά πνευματοφόρους ανθρώπους, που δεν έχουν στόχο απλώς την ηθικότητα, αλλά το πως θα καταλήξουν στη θέωση(5).

Γι’ αυτό, θα σημειώσει και πάλι ο μεγάλος δογματολόγος της Εκκλησίας μας, ο μακαριστός π. Ιωάννης Ρωμανίδης: «Η μεγάλη γιορτή της Εκκλησίας είναι το αγιολόγιον, το εορτολόγιον, όταν εορτάζουμε την μνήμη των Αγίων, διότι κάθε Άγιος της Εκκλησίας συνιστά τον θρίαμβο της πίστεως από τις δυνάμεις του διαβόλου, ....»(6).

Β. Οι Λύκοι

Εκτός από τους Αγίους Πατέρες έχουμε και τους «λύκους». Ο ιστορικός της Καινής Διαθήκης, ο Ευαγγελιστής Λουκάς, στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων στο 20ο κεφάλαιο μας διασώζει την μαρτυρία του Αποστόλου Παύλου ότι πάνω στο ποίμνιο θα πέσουν «λύκοι βαρείς μη φειδόμενοι του ποιμνίου»(7).

Φανερώνει, έτσι, ο Απόστολος τη δική του αγωνία για κείνους τους ψευδοδιδασκάλους, οι οποίοι αντιποιούντι τη θέση του γνησίου ποιμένος της Εκκλησίας, όπως ήταν οι Πατέρες της Εκκλησίας και οι οποίοι, πλάνοι και δόλιοι, εμφανίζονται με ένδυμα προβάτου και δρούν επικίνδυνα. Σημειώνει πολύ σοφά ο π. Γεώργιος Μεταλληνός:

Οι άνθρωποι αυτοί «οικειοποιούνται το ποίμνιο και το εκμεταλλεύονται, πνευματικά και υλικά, σαν να ήταν φέουδό τους.
Δεν εργάζονται, δεν αγωνιούν για την ενότητα του Σώματος του Χριστού, αλλά μεταβάλλουν τους πιστούς σε οπαδούς τους, και σχηματίζουν ιδιαίτερες ομάδες, όχι πιά με πιστούς στον Χριστό, αλλά με οπαδούς δικούς τους. ... Καί όταν, ακόμη και ασυνείδητα, φθάνουν στην κατάσταση του «λύκου», οπαδοποιώντας για ευσεβιστικούς λόγους τους πιστούς, στερούνται της πνευματικής θεραπείας των θεουμένων Ποιμένων.
Δεν έχουν οι ίδιοι περάσει από την πνευματική θεραπεία της Εκκλησίας, και παρ’ όλα αυτά αναλαμβάνουν το έργο της θεραπείας των άλλων. Οι Άγιοι Πατέρες έχουν κοινές εσωτερικές εμπειρίες, γιατί έχουν όλοι τον ίδιο φωτισμό.

Γι’ αυτό μένουν ενωμένοι με τον Χριστό και κρατούν και το ποίμνιο του Χριστού ενωμένο. Οι διάφοροι όμως «λύκοι», αντί για Άγιο Πνεύμα και φωτισμό, έχουν μέσα τους την πονηρία και τα πάθη τους. ... Έτσι δεν βλέπουν την αποστολή τους ως συνεχή προσφορά και θυσία υπέρ του ποιμνίου, αλλά ως στάδιο κοσμικής καριέρας και κέρδους. Στην καλύτερη περίπτωση, μπορεί να έχουν τη θέληση να εργασθούν για το ποίμνιο. Δεν μπορούν όμως να του προσφέρουν κάτι, γιατί μέσα τους δεν έχουν αυτό που πρέπει να προσφέρουν, Πνεύμα δηλαδή Άγιο και Αλήθεια. Είναι ίσως ηθικοί (εξωτερικά) και γι’ αυτό ασφαλώς και ηθικολόγοι, που μαστιγώνουν ανελέητα τη διαφθορά των άλλων.

Δεν είναι όμως (εσωτερικά) κεκαθαρμένοι και φωτισμένοι, και γι’ αυτό δεν μπορούν να γίνουν ποτέ γιατροί, αλλά μένουν αδέξιοι «κομπογιαννίτες», που ηθικολογούν, αλλά δεν οδηγούν στη θεραπεία το ποίμνιό τους, κρατώντας το στο επίπεδο της ειδωλολατρείας και της αθείας. Ειδωλολατρείας, γιατί το μαθαίνουν να θαυμάζει και να πιστεύει στον «ενάρετο» και «καθαρό» εαυτό του και αθείας, γιατί, μη προχωρώντας διά της εσωτερικής καθάρσεως στον αγιοπνευματικό φωτισμό, δεν γνωρίζει ποτέ τον Αληθινό Χριστό και μένει στο σκοτάδι της τυπολατρείας»(8).

Σ’ αυτή την κρίσιμη εποχή την οποία ζούμε, με τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουμε καθημερινά, έχουμε ανάγκη από τις μορφές των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας μας.

Χρειαζόμαστε πρότυπα.
Χρειαζόμαστε τον λόγο τους, τη διδασκαλία τους.
Έχουμε ανάγκη από το γνήσιο παράδειγμά τους και την αγιοπνευματική τους εμπειρία. Είναι οι έμπειροι θεραπευτές, οι οποίοι μπορούν: να μας θεραπεύσουν με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος που πλούσια διαθέτουν, να μας διδάξουν πως μπορούμε να αποκτήσουμε κι εμείς αυτό τον πολύτιμο θησαυρό, αφού είναι η συνέχεια της Πεντηκοστής μέσα στην ιστορία, να μας μεταδώσουν τη ζωογόνο και ζωηφόρο Παράδοσή μας, τον τρόπο ζωής, δηλαδή, της Αγίας μας Εκκλησίας, αφού είναι γνήσιοι φορείς και θεοειδείς εκφραστές αυτής της πορείας,
να μας διασώσουν από τους «βαρείς λύκους» της αποστολικής φράσεως, που βρίσκονται, άλλοι μεν εκτός Εκκλησίας και την πολεμούν αδυσώπητα, άλλοι δε, και αυτό είναι το χειρότερο, εντός των κόλπων της Εκκλησίας και οι οποίοι με την ετεροδιδασκαλία τους και την άτακτη ζωή τους που δεν συμβαδίζει με την ζωή του Χριστού, σχίζουν, κομματιάζουν τον άρραφο χιτώνα του Χριστού.


Γι’ αυτούς τους τελευταίους δεν υπάρχει ελπίδα σωτηρίας, αφού ούτε αίμα μαρτυρίου, κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, δεν μπορεί να απολύνει το ατόπημα αυτό, δηλαδή το σχίσμα.

Άγιοι Πατέρες,
ικετεύσατε προς τον Σωτήρα Χριστό για την ποίμνη Του,
φυλάξτε την Αγία Εκκλησία του Χριστού
από τους βαρείς λύκους, που έχουν πέσει σ’ αυτή,
και πρεσβεύσατε υπέρ των ψυχών ημών.

____
(1) Ακολουθία Αγίων Πατέρων.
(2) Αρχιμ. Δοσιθέου, Ορθόδοξος Πίστις και Ζωή, εκδ. Ιεράς Μονής Παναγίας Τατάρνης Ευρυτανίας, σελ. 60.
(3) Αρχιμ. Ιεροθέου Βλάχου (νυν Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου), Η Αποκάλυψη του Θεού, εκδ. Ιεράς Μονής Γενεθλίου Θεοτόκου (Πελαγίας) 1987, σελ. 61.
(4) Αυτόθι, σελ. 64.
(5) Πρωτοπρ. Γεωργίου Μεταλληνού, Ομιλία εις την Κυριακή των Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου.
(6) Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου, Εμπειρική Δογματική της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσεις του π. Ιωάννου Ρωμανίδη, τομ. Β΄, εκδ. Ιεράς Μονής Γενεθλίου Θεοτόκου (Πελαγίας) 2011, σελ. 278.
(7) Πραξ. 20,29.
(8) Πρωτοπρ. Γεωργίου Μεταλληνού, ο.π.
- See more at: http://www.imkastorias.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=660:oi-agioi-pateres-kai-oi-lykoi&Itemid=65#sthash.EOJ55hzB.dpuf
 

Κυριακή, 9 Ιουνίου 2013

Ομιλία του γ. Νικοδήμου που έγινε τη Μ. Πέμπτη

Η ΕΙΚΟΝΑ ΠΟΥ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΓΙΑ 170 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ!


altΤο προσκύνημα του Ρώσου Πατριάρχη στην Παναγία Πορταίτισσα
Πρόκειται για το πιο σημαντικό κειμήλιο του Αγίου Όρους μαζί με την εικόνα του «Άξιον Εστίν». Η Παναγία η ''Πορταΐτισσα'' των Ιβήρων και η ιστορία της έχει κάνει πολλούς να δακρύσουν αλλά και να πιστέψουν.Πολλά είναι και τα θαύματα που έχει επιτελέσει η χάρη της Παναγίας μέσα από τη συγκεκριμένη εικόνα.

Τη θαυματουργή εικόνα προσκύνησε και ο Πατριάρχης της Ρωσίας κ. Κύριλλος, αποδίδοντας φόρο τιμής στην Κυρά του Άθωνα. Σύμφωνα με την παράδοση αλλά και μαρτυρίες, η εικόνα ανήκε σε μια οικογένεια που ζούσε στη Νίκαια της Μικράς Ασίας τον 8ο αιώνα. Το 829 μεσούσης της «εικονομαχίας» η γυναίκα πουν την είχε αναγκάστηκε να την ρίξει στην θάλασσα για να μην καταστραφεί από τους εικονομάχους.

Επί 170 χρόνια η εικόνα ήταν χαμένη. Μέχρι το 1004. Τότε καλόγεροι της Μονής Ιβήρων είδαν στην θάλασσα ένα φως. Το φως αυτό ήταν ορατό κι από άλλες Μονές.

Η ιστορία της


Η θαυματουργή Πορταΐτισσα, ή εξέχουσα μεταξύ των θεομητορικών εικόνων του "Αθω, ήταν αρχικά φυλαγμένη, καθώς διασώζει ή παράδοση, στη μικρασιατική Νίκαια. Μια ευσεβής γυναίκα με τον μοναχογιό της την είχαν τοποθετήσει μέσα στην ιδιόκτητη εκκλησία τους και την τιμούσαν.
Στά χρόνια της δεύτερης εικονομαχίας Βασιλικοί κατάσκοποι ανακάλυψαν την εικόνα και απείλησαν τη γυναίκα πώς θα τη σκοτώσουν αν δεν τους δωροδοκήσει.
Εκείνη υποσχέθηκε ότι την επομένη θα τους έδινε τα χρήματα. και τη νύχτα, αφού προσευχήθηκε μπροστά στην εικόνα, τη σήκωσε με ευλάβεια, κατέβηκε στην παραλία και την έριξε στη θάλασσα λέγοντας:


- Δέσποινα Θεοτόκε, εσύ έχεις τη δύναμη κι εμάς να διασώσεις από τη οργή του Βασιλιά, αλλά και την εικόνα σου από τον καταποντισμό.
Τότε πραγματικά έγινε κάτι θαυμαστό. Ή θαυματουργή εικόνα στάθηκε όρθια στα κύματα και κατευθύνθηκε προς τη δύση. Συγκινημένη ή γυναίκα από το γεγονός γυρίζει στον γιο της και του λέει:

- Εγώ, παιδί μου, για την αγάπη της Παναγίας είμαι έτοιμη να πεθάνω. Εσύ να φύγεις. Να πάς στην Ελλάδα.
Χωρίς αργοπορία το παιδί ετοιμάστηκε και ξεκίνησε για τη Θεσσαλονίκη, κι από κει για τον "Αθωνα, όπου έμόνασε. Σάν μοναχός άσκήτεψε στον τόπο πού αργότερα ιδρύθηκε ή μονή των Ιβήρων. Αυτό ήταν οικονομία Θεού, γιατί έτσι πληροφορήθηκαν οί άλλοι μοναχοί το ιστορικό της θαυματουργής εικόνας.
Πέρασε καιρός. Ό μοναχός από τη Νίκαια πέθανε, και το μοναστήρι των Ιβήρων ιδρύθηκε και ολοκληρώθηκε. Ήταν βράδυ, όταν οι μοναχοί άντίκρυσαν ένα παράξενο θέαμα: Ένα πύρινο στύλο πού ξεκινούσε από τη θάλασσα κι έφθανε στον ουρανό.
Το όραμα συνεχίστηκε ήμερες και νύχτες. Κατεβαίνουν οι αδελφοί στην παραλία και βλέπουν με θαυμασμό στη βάση του πύρινου στύλου μία εικόνα της Θεοτόκου. Όσο όμως την πλησίαζαν εκείνη απομακρυνόταν. Συγκεντρώθηκαν τότε στην εκκλησία και παρακάλεσαν με δάκρυα τον Κύριο να χαρίσει στο μοναστήρι τους τον ανεκτίμητο αυτό θησαυρό. Μεταξύ των μοναχών υπήρχε ένας ευλαβής ασκητής, πού λεγόταν Γαβριήλ. Σ' αυτόν παρουσιάζεται ή Παναγία και του λέει:

- Να πεις στον ηγούμενο και στους αδελφούς ότι θα σας παραδώσω την εικόνα μου, για να σας προστατεύει. Θα μπεις κατόπιν στη θάλασσα, θα περπατήσεις πάνω στα κύματα, κι έτσι θα καταλάβουν όλοι την εύνοια μου για το μοναστήρι σας.

Έτσι κι έγινε. Ό π. Γαβριήλ περπάτησε πάνω στη θάλασσα σαν σε στερεά γη, παρέλαβε με ευλάβεια τη θαυματουργή εικόνα και επέστρεψε στην παραλία. Εκεί συγκεντρωμένοι όλοι οι μοναχοί της επιφύλαξαν τιμητική υποδοχή. Ύστερα την παρέλαβαν και την τοποθέτησαν στο Ιερό βήμα του καθολικού.
"Οταν την επομένη ό εκκλησιαστικός πήγε ν' ανάψει τα καντήλια, ή εικόνα έλειπε. Ερεύνησε παντού και την ανακάλυψε στο τείχος, πάνω από την πύλη της μονής. Την επανέφεραν στο καθολικό, αλλά ή εικόνα έφυγε και πάλι. Αυτό επαναλήφθηκε πολλές φορές. Τέλος ή Παναγία παρουσιάζεται στον γέροντα Γαβριήλ και του λέει:

- Να πεις στους αδελφούς να μη μ' ενοχλούν. Δεν ήρθα εδώ νια να φυλάγομαι από σας, αλλά να σας φυλάω. Όσοι ζείτε στο Όρος τούτο ενάρετα, να ελπίζετε στην ευσπλαχνία του Υιού μου. Γιατί, όσο υπάρχει ή εικόνα μου μέσα στη μονή σας, ή χάρη και το έλεος Του θα σας επισκιάζουν πάντοτε.
Ύστερα άπ' αυτό οί μοναχοί έχτισαν παρεκκλήσι κοντά στην πύλη κι εκεί τοποθέτησαν την ιερή εικόνα.

Πράγματι ή Πορταΐτισσα, καθώς υποσχέθηκε, προστατεύει τη μονή και οικονομεί κάθε της ανάγκη Ή θεραπεία της πριγκίπισσας. Το 1651 οί 365 Ιβηρίτες μοναχοί δοκίμαζαν οικονομική στενότητα, γι' αυτό ανέθεσαν στη Θεοτόκο να μεριμνήσει για τη συντήρηση τους. Αμέσως ή φιλόστοργη Μητέρα έτρεξε νια εξεύρεση πόρων με το ακόλουθο χαριτωμένο θαύμα.

Εκείνη την περίοδο ήταν βαριά άρρωστη ή κόρη του τσάρου της Ρωσίας Αλεξίου Μιχαήλοβιτς. Τα πόδια της ήταν παράλυτα και για τους γιατρούς αθεράπευτα.
Τη θλίψη της πριγκίπισσας και των Βασιλέων γονέων της έρχεται τώρα να μεταβάλει σε χαρά ή θαυματουργή Πορταίτισσα. Παρουσιάζεται μια νύχτα στον ύπνο της, κι αφού της έδωσε θάρρος και υποσχέθηκε να τη θεραπεύσει της λέει:

- Να πεις στον πατέρα σου να φέρει από τη μονή των Ιβήρων την εικόνα μου την Πορταϊτισσα.

Το πρωί ή άρρωστη διαβίβασε την εντολή κι αμέσως ξεκίνησε έκτακτη αποστολή, για να μεταφέρει στους Ιβηρίτες μοναχούς την επιθυμία του τσάρου. Εκείνοι φοβήθηκαν μήπως ή εικόνα δεν επιστραφεί, και αποφάσισαν να στείλουν ένα πιστό αντίγραφο με τιμητική συνοδεία τεσσάρων ιερομόναχων.
Μόλις μαθεύτηκε ό ερχομός της σεπτής εικόνας στη Μόσχα, ή πόλη άδειασε. Όλοι, βασιλείς και λαός, έτρεξαν να την προϋπαντήσουν. Στ' ανάκτορα όμως ή πριγκίπισσα κειτόταν στο κρεβάτι, χωρίς να γνωρίζει τίποτε. Κάποια στιγμή ζήτησε τη μητέρα της και τότε πληροφορήθηκε το μεγάλο γεγονός.
- Τί; φώναξε. Έρχεται ή Παναγία, κι έμενα με άφησαν εδώ;

Πηδά αμέσως από το κρεβάτι, ντύνεται και τρέχει να υποδεχθεί κι εκείνη την Παναγία. Ό κόσμος είδε την παράλυτη πριγκίπισσα να τρέχει και τα έχασε. Ή συγκίνηση κορυφώθηκε, όταν από την άλλη μεριά έφθασε ή αγία είκόνα κι έγινε ή τελετή της υποδοχής και της προσκυνήσεως.

- Μεγαλειότατε, είπαν οί απεσταλμένοι, προσφέρουμε τη σεπτή αυτή είκόνα σαν δώρο στο ευσεβές ρωσικό έθνος.

- Σας ευχαριστώ, είπε συγκινημένος ό τσάρος. Σέ ένδειξη της ευγνωμοσύνης μου σας παραχωρώ μία από τίς καλύτερες μονές της πρωτεύουσας, τον άγιο Νικόλαο. Επίσης ετήσιο επίδομα από 2.500 ρούβλια, ατέλεια σε ό,τι εισάγετε και εξάγετε από τη χώρα μου, καθώς και δωρεάν μετακίνηση των απεσταλμένων σας.
Το μετόχι αυτό παρέμεινε στην κυριότητα της μονής Ιβήρων μέχρι το 1932 και της εξασφάλιζε τόσες προσόδους, ώστε κάλυπτε όλες σχεδόν τίς υλικές της ανάγκες.


alt

alt

Τετάρτη, 17 Απριλίου 2013

Ἑρμηνεία τῆς εὐχῆς τοῦ ἁγίου Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου «Κύριε καὶ Δέσποτα τῆς ζωῆς μου»

Με τη βοήθεια του Θεού φθάσαμε στο ξεκίνημα της Μεγάλης Σαρακοστής που θα μας οδηγήσει στη μεγάλη εορτή του Πάσχα. Αυτή η ευλογημένη περίοδος, ειδικά στην εποχή μας και στις δυσκολίες που ζούμε όλοι μας, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μας αφήσει ίδιους... Θα ήταν μεγάλη αδικία για καθένα από εμάς να περάσει η Σαρακοστή ανεκμετάλλευτη... Θα πρέπει να κάνουμε κάτι, ώστε να αλλάξει λίγο η πορεία της ζωής μας, να μεταμορφωθεί λίγο η ψυχή μας.
Στόχος τς πνευματικς μας πορείας εναι μοίωσή μας μ τν Θεό, ποία πιτυγχάνεται δι το ναρέτου βίου. ρετ εναι μία γενικ λέξη, πο ναλύεται μως σ π μέρους ρετές. Δν χει ν κάνει τόσο μ τ βιώματα, τς μπειρίες, λλ μ κάτι κάπως πι πρακτικό, κάπως πι καθημερινό, πο ποτελε τν καρπ τς πνευματικς ζως. πνευματική μας ζω μπορε ν χει τ στοιχεα τς ξωτερικς λατρείας, μπορε ν διακατέχεται π τ χαρακτηριστικ το πνευματικο λόγου, μπορε ν διαβάζουμε τν λόγο το Θεο, ν μιλμε γι τ πνευματικά, ν χουμε συνήθειες πνευματικς κα γνώσεις θεολογικές, λλά, ν τ χέρια μας δν εναι γεμάτα π καρπούς, ν ζωή μας δν εναι στολισμένη μ συγκεκριμένες ρετές, τότε μλλον ζημι κάνει μαρτυρία μας κα μλλον καταστροφ συμβαίνει στν ψυχή μας. Εναι νάγκη, λοιπόν, ν πάρχουν τ σκαλοπάτια τν συγκεκριμένων ρετν, πο δηγον τν ψυχή μας π τ πίγειο φρόνημα στς οράνιες καταστάσεις γι τς ποες διαρκς μς μιλάει κκλησία μ τόση πίστη, μ τόση γάπη, μ τόση διάθεση ν μς κάνει μετόχους ατν τν μεγάλων ελογιν.
π πο λοιπν ν μπομε σ ατ τ στάδιο τν ρετν, π ποι πόρτα ν εσέλθουμε σ ατν τν χρο το πρακτικο βίου, π πο ν ρχίσουμε τν νοδο, ν κολουθήσουμε τ σκαλοπάτια πο θ μς φθάσουν στν κορυφή; Τί ν χρησιμοποιήσουμε ς φορμή;
πάρχει μία προσευχή, πο εμαι βέβαιος πς ο περισσότεροι π μς τ γνωρίζουν. Εναι μία προσευχ πο προσδιορίζει τ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, τ λέμε μόνο σ ατν τν περίοδο. Μία προσευχ μετανοίας, πο νοίγει τος ρίζοντές μας. Μία προσευχ ποία πάρχει σ λες νεξαιρέτως τς κολουθίες. Μάλιστα, σ μερικς μφανίζεται κα δύο φορές. Μία πολ παλι προσευχ , ποία μως πολ βαθει περιγράφει τν νθρώπινη ψυχ κα τν γώνα της, τ μυστήριο κα τν προοπτική της. Εναι προσευχ το σίου φραίμ.
«Κύριε κα Δέσποτα τς ζως μου, πνεμα ργίας, περιεργείας,φιλαρχίας κα ργολογίας μή μοι δς. Πνεμα δ σωφροσύνης,ταπεινοφροσύνης, πομονς κα γάπης, χάρισαί μοι τ σ δούλ. Ναί, Κύριε Βασιλε, δώρησαί μοι το ρν τ μ πταίσματα, κα μ κατακρίνειν τν δελφόν μου, τι ελογητς ε, ες τος αώνας τν αώνων. μήν».
Τόσο μικρ λλ τόσο περιεκτική! Μάλιστα, κατ τ τυπικ τς κκλησίας δν παγγέλλεται πλ λλ συνοδεύεται π κινήσεις μετανοίας. Στ μοναστήρια, ν τυχν χετε πάει, τηρεται πακριβς τ τυπικ ατό, πως ναγράφεται στς φυλλάδες κα στ ρολόγιο. Λέγει κε τι ποιομε τρες μετανοίας μετ π τν κάθε στίχο κα μετ κάνουμε δώδεκα μικρς κα παναλαμβάνουμε τ τελευταο κομμάτι κα μετ λλη μία μεγάλη.
Δηλαδή, «Κύριε κα Δέσποτα τς ζως μου...» -τελειώνουμε τ πρτο κομμάτι- κα κάνουμε μία στρωτ δαφιαία μετάνοια, π ατς τς μεγάλες, τς βαθιές. Συνεχίζουμε: «Πνεμα δ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, πομονς κα γάπης...»· δεύτερη μετάνοια. «Δώρησαί μοι το ρν τ μ πταίσματα...»· τρίτη μετάνοια. Κα μετ σιωπηρς λέγοντας τ «Κύριε λέησον» τ «λάσθητί μοι τ μαρτωλ» κάνουμε δώδεκα σταυρωτς μικρς μετάνοιες. Ατ στ μοναστήρια. Κα παναλαμβάνουμε τ «Ναί, Κύριε Βασιλε, δώρησαι μο το ρν τ μ πταίσματα» κα κάνουμε λλη μία μεγάλη μετάνοια. λα ατά, στε ν τν καταλάβει τν προσευχ χι μόνον σκέψη μας, χι μόνον ψυχή μας, λλ κόμη κα τ σμα μας. Ν τν καταλάβει λόκληρος αυτός μας. Εναι σημαντικ προσευχή. Εναι πόρτα κα δς κα τέρμα γι ποιον χει πνευματικ εστροφία ν ξιοποιήσει τ περιεχόμενό της κα ν φιλοτιμηθε στ ζωή του.
ς κάνουμε, λοιπόν, μία σύντομη ρμηνεία κα νάλυση ατς τς προσευχς, ν καταλήξουμε σ τέσσερις παρατηρήσεις πο δν εναι τόσο μφανες, ν κρατήσει καθένας τ μήνυμά του κα τσι ν τ πάρει συνοδ.

χορηγός, δηγός, περασπιστής, Κύριος

«Κύριε κα Δέσποτα τς ζως μου...»· τσι προσφωνομε τν Θεό. Κύριε, Σ πο εσαι κυρίαρχος, ποος κυβερνς κα δεσπόζεις στ ζωή μου. κφραση ατ εναι παρμένη π τ βιβλίο Σοφία Σειράχ, στ ποο πίσης πάρχει κα λλη μία σχετικ ναφορά: «Κύριε κα Θε τς ζως μου». Κύριος εναι χορηγς τς ζως, ατς πο δίνει τ ζωή. Κύριος εναι δηγς τς ζως, ατς πο κατευθύνει τ ζωή. Κύριος εναι περασπιστς τς ζως, πως λέγει ψαλμωδός (Ψαλμ. 26,1). Κύριος εναι ατς στν ποο νήκει ζωή μας.
Ξεκινομε τν προσευχ μς μολογώντας μ λα τ κύτταρα τς ποστάσεώς μας τι Θες εναι Κύριος της ψυχς μας. Σν ν λέμε τι γ δν θέλω ν κυβερν τν ψυχή μου. Θέλω λες τς λεπτομέρειες ν τς ρυθμίζει Θεός, λες της τς γωνις Ατς ν τς φωτίζει. Παντο Ατς ν χει τ δικαίωμά Του κα σ κάθε σημεο της ν παληθεύεται δική Του παρουσία. «ν τας χερσί σου ο κλροι μου» λέγει κάπου λλο ψαλμωδός (Ψαλμ. 30,16)· τι στ χέρια Σου βρίσκονται ο τύχες τς ζως μου. λη μας ζωή, π τν πρώτη στιγμ μέχρι κα τ τέλος της, τ γεγονότα τ ποα συμβαίνουν νδιαμέσως, ο γνωριμίες πο κάνουμε, ο φορμς τς σωτηρίας πο χουμε, ο πειρασμο π τος ποίους περνμε, λα εναι στοιχεα τ ποα βρίσκονται κάτω π τ βλέμμα το Θεο κα τ ποα μπορομε μες ν τ ναθέσουμε σ κενον, στε Ατς ν φροντίσει τ πς θ τ ντιμετωπίσουμε, θ τ διαχειρισθομε μ τν καλύτερο τρόπο.
Ξεκινομε, λοιπόν, τν προσευχή μας μ ατν τν μολογία, τι ζωή μας πρτον δν μς νήκει -φοβερ πράγμα· γι σκεφτετε το!- κα δεύτερον τι νήκει στ σύνολό της, σ κάθε λεπτομέρειά της, σ κάθε φάση της κα ξ λοκλήρου στν Θεό. Γι φαντασθετε τν αυτό σας κα τ ζωή σας ν οκοδομεται πάνω σ ατν τν πραγματικότητα, τι ζωή μου εναι να δρο σ μένα, τ ποο τ πιστρέφω ατοβούλως κα ατεξουσίως στν Δωρητή μου, πο εναι Χριστός. Κα Ατς τν κυβερν! Πέφτω τ βράδια κα κοιμμαι. Δν μ νοιάζει τίποτα. Δν φοβομαι οτε τς δοκιμασίες μου, οτε τος πειρασμούς μου, οτε τ τέλος μου, οτε τ τέλος τν γαπημένων προσώπων μου, διότι ζωή τους εναι κα ζωή μου κα ζω λων μας νήκει στν Θεό. τσι ξεκινομε. Μ ατ τ νοιγμα, μ ατ τ δόσιμο, μ ατν τν λευθερία. «Κύριε κα Δέσποτα τς ζως μου».

ργία

Τέσσερα πράγματα ν μν πιτρέψεις ν συμβον μέσα μου. «Πνεμα ργίας, περιεργίας, φιλαρχίας κα ργολογίας». Μν πιτρέψεις ν πάρξει μέσα μου μία κατάσταση ργίας, τεμπελις, ραθυμίας, κηδίας, διαφορίας, νορεξίας. Ατ θ πε ργία. Ν εμαι ργός, βραδύς, χωρς σωτερικος παλμούς, χωρς δυναμικ μέσα στν ψυχή μου. νας μουδιασμένος, μαραμένος, χωρς νδιαφέρον γι πνευματικά. Φοβερ ρρώστια, δίως τς ποχς μας. Πολλς φορς βλέπουμε νέα παιδι νόρεκτα, μλλον κουρασμένα -ν τν π τν λέξη - βαριεστημένα, χωρς διάθεση, χωρς χυμούς, χωρς νθουσιασμό. Δν μπορομε τσι ν προχωρήσουμε. Λέει στ σοφ βιβλίο τς Κλίμακος τι ργία εναι περιεκτικν το θανάτου στοιχεον, εναι κάτι τ ποο θυμίζει τν θάνατο στν νθρωπο. Πς εναι δυνατν ν προχωρήσει στ ζω νας ποος διακρίνεται π τεμπελιά; Γι᾿ ατ κα κηδία, ατ περ τ πνευματικ διαφορία, θεωρεται π τος Πατέρες τς κκλησίας μας ς να π τ πτ θανάσιμα, λέθρια γι τν ψυχή μας, μαρτήματα. Ατ εναι κηδία, ργία. Ατ θέλει βία κα πίεση γι ν καταπολεμηθε. « βασιλεία τν ορανν βιάζεται κα βιαστα ρπάζουσιν ατν» (Ματθ. 11,12).
Ατο πο ξέρουν ν ζορίζονται, ν σκονται, ν πιμένουν, ν γωνίζονται, ατο ρπάζουν τ Βασιλεία το Θεο. Ατο πο ργον, πο τεμπελιάζουν, πο δν μπορον, πο παραδίδονται τσι στν χαλαρ αυτ τος ατο μένουν δίχως γεύσεις, δίχως καρπούς. Ατ μ δύο λέξεις σημαίνει, χωρς γώνα, χωρς σκηση, τ πράγματα δν θ μπορέσουν ν πάρουν τν καλ πορεία γι τν ψυχή μας. Νά γιατ ξεκινομε τ σαρακοστιαν προσευχή μας ζητώντας ν μν πιτρέψει Θες τν ργία κα τν κηδία κα τ ραθυμία στν ψυχή μας.

περιέργεια

«Πνεμα», πίσης, «περιεργίας». Ἐὰν ργία εναι τ ν χαθε κάνεις μέσα στ τίποτα, περιέργεια εναι τ ντελς ντίθετο: ν σκορπίζεται μέσα στ παντο, ν χώνεται παντο κα πάντα. Ν θέλει ν τ μάθει κανες λα. Λέει νας π τος Πατέρες: «μισ τ χαμερπς πάθος τς περιεργίας». Ατ τ πάθος τς περιεργίας πο μ κάνει ν σέρνομαι χαμηλά. Ατ θ πε χαμερπές· σημαίνει ν ρπω χάμω. Ατ τ πάθος νδημε μεταξ τν χριστιανν. Διαβάζουμε πι εκολα να κουτσομπολίστικο θρησκευτικ περιοδικ παρ τν Κλίμακα. Παρακολουθομε πι εκολα μία σκανδαλιστικ κπομπ στν τηλεόραση παρ συμμετέχουμε σ μία γρυπνία. Ατ εναι περιέργεια· ν ξέρεις, ν ψάχνεις τ ζω το διπλανο σου. Σν ν τν βλέπεις μ τς πιτζάμες τς ποστάσεώς του. Ν νακαλύπτεις τ μυστικά του, χωρς κανέναν λόγο. Ν φήνεις στν κρη τν θησαυρ κα ν μπερδεύεσαι μ τ σκουπίδια.
Ατ δημιουργε ναν σκορπισμό, μία διάχυση κα τσι δν συγκροτεται ψυχή. Ζητομε, λοιπόν, ατ τ πάθος, τ ποο, πάλι κατ τν γιο ωάννη τς Κλίμακος, ποψύχει τ θερμότητα τς ψυχς, δηλαδ ρίχνει τ θερμοκρασία της κα δν μπορε ν θερμανθε, στε ν λειτουργήσει μ νθουσιασμ κα βάθος, ν μν πιτρέψει Θες ν φωλιάσει μέσα μας.

φιλαρχία

Τρίτο πάθος «φιλαρχία», φιλοπρωτία. Κοιν ρρώστια. λοι τν χουμε μέσα μας. Θέλουμε ν εμαστε ο πρτοι. Θέλουμε ν εμαστε μες ο ποδέκτες, χι πλς τιμν, λλ τν καλυτέρων τιμν. Στ σύγκριση ν εμαστε μες π τν δεύτερο πι μπροστ κα μάλιστα μ σαφήνεια. Ατ τ πρόβλημα τ χουμε κα μέσα στν κκλησία. Τόσο συχν τσακωνόμαστε ποις θ εναι πρτος. Μ τί σημασία χει ατό; Μπορε ν εσαι ερέας κα ν πιδιώκεις σ ν διαβάσεις τ πρτο Εαγγέλιο τς Μεγάλης Πέμπτης κα χι συνεφημέριός σου. Μπορε ν εσαι ψάλτης κα ν διεκδικες σ ν ψάλεις τ καλ κομμάτια κα χι λλος, πο μπορε κα ν χει καλύτερη φων περισσότερες γνώσεις ψαλτικς. Πς μς κυβερνάει διάβολος! Μ νόητα πράγματα!
Βλέπετε κα τος Μαθητές, ν Κύριος τους ναγγέλλει περ το πάθους Του, τν δια ρα, ρχίζουν ο δύο, ωάννης κα άκωβος, ν ζητον πρωτοκαθεδρίες στ Βασιλεία το Χριστο. Κα τ φοβερ ποι εναι; τι δν μειναν μόνοι ατο ο δύο ν διεκδικον τ πρωτεα, λλ νοχλήθηκαν κα ο πόλοιποι κα στράφηκαν ναντίον τους. Προφανς γιατ κα ατο θελαν π μέσα τους ν εναι πρτοι. Ο ρωες ατο τς πίστεως, ατο πο διώχθηκαν κα μετ μαρτύρησαν, ατο ο διοι ρνήθηκαν, ο διοι γκατέλειψαν, ο διοι τσακώθηκαν λίγο πρ το πάθους ποις θ εναι πρτος. Κύριος μως τος δίνει τ μάθημα τ νύχτα το Μυστικο Δείπνου λέγοντας τι πρτος πρέπει ν εναι ατς πο πιλέγει μετ σωτερικς λευθερίας κα νέσεως τ θέση το τελευταίου. Τί ραο πράγμα! Ν μπες σ ναν χρο πο θ διαδραματιστε μία κπληκτικ σκηνή, που π μέσα σου ν θέλεις ν βλέπεις κα ν κος. Κα κε ν σο προτείνουν ν διαλέξεις ποια θέση θέλεις, κόμη κα τν καλύτερη. Κι σ ν πιλέγεις εκολα τν τελευταία. Ν εσαι μέσα λλ κρυμμένος στν κρη. Κα ατ γι ν μπον ο λλοι πρν π σένα, γι ν πολαύσουν ατο πι πολ π σο σύ. Γι ν εναι μεγαλύτερη χαρά σου π τν πόλαυση τς παραστάσεως χαρά τους.
«Τ τιμ λλήλους προηγούμενοι» (Ρωμ. 12,10), λέγει πόστολος Παλος. χι φιλοπρωτία, χι πρωτοκαθεδρία. χι ατ τ φίλαρχο φρόνημα, ν εμαι πρτος, λλ ν θέλω ν τιμήσω τν λλο, ν θέλω ν τιμηθε λλος. Ν το κχωρήσω τ δικαιώματα, ν εμαι διακονν, ν εμαι ετυχισμένος σχατος, ελογημένος οραγός, ναπαυμένος στ θέση μου, στν κρη τς ορς. Ατς μως πο θ εναι μέσα στν γκαλιά, που λοι ο λλοι θ εναι καλύτεροί μου. Τί ραο πράγμα! Ν χαίρομαι τν ελογία τν δωρεν το Θεο κα τν ρετν τν δελφν. «Πνεμα», λοιπόν, «φιλαρχίας»,ν θέλω ν περέχω γώ, κα φιλοπρωτίας,«μή μοι δς».

ργολογία

«Πνεμα ργίας, περιεργείας, φιλαρχίας» κα τέταρτον «ργολογίας». Τί θ πε ργολογία; Κουτσομπολιό. χρηστολογία. πάρχει κάτι πο λέγεται περιαυτολογία· ν μιλς γι τν αυτό σου. Κακ πράγμα! πάρχει κάτι λλο πο λέγεται καυχησιολογία· ν ρχίσεις ν καυχσαι γι τν αυτό σου. λλη ρρώστια! πάρχει λλο να πάθος πο λέγεται πολυλογία· ν μιλς κατάσχετα κα λλος ν μν μπορε ν πάρει σειρ ν πε κάτι. Κα πάρχει κα ατ πο λέγεται ργολογία, τ ποο σημαίνει ν λς νοησίες χρηστα πράγματα. Λόγια πο δν χρειάζονται, πο δν προσφέρουν τίποτα. Συχν μολογομε τι «πγα κα σκότωσα τν ρα μου. Επαμε κα κανένα χαζό». χι τέτοιο πράγμα. π τ στόμα μας «λόγος ργός», δηλαδ μ ζωντανός, μ οσιαστικς «μ κπορευέσθω» (φεσ. 4,29), ν μν βγαίνει, μς προτρέπει κκλησία μας κα ο γιοί μας. Γι φαντασθετε πάλι τ ζωή μας ν οκοδομεται πάνω σε περιεκτικούς, οσιαστικος λόγους. Ν μν χει, λοιπόν, οτε τ γκάθι το χρηστου, νόητου λόγου, οτε το περίεργου λόγου, οτε το κατακριτικο λόγου, οτε το περοχικο λόγου, λλ ν εναι στόμα καθαρό, λόγος παστρικός, πεντακάθαρος. «Ε τις ν λόγ ο πταίει, οτος τέλειος νήρ», λέει στν πιστολ το ακώβου (ακ. 3,1). Ατς πο χει καθαρ στόμα κα δν φταίει μ τ στόμα του ατς γγίζει πλέον τν κατάσταση τς τελειότητος.
Καθώς, λοιπόν, ζητομε π τν Θε ν μν πιτρέψει στν ψυχή μας τν παρουσία ατν τν τεσσάρων δυναμιν, στν οσία, μ τν προσευχ ατή, ζητομε τν ποκατάστασή τους π τέσσερις ρετές: ντ τς ργίας, τ φιλότιμο κα τν γιο ζλο. Στ θέση τς περιέργειας, τ περίεργον, τ περίσπαστον κα τ σύνεση. ντ τς φιλαρχίας, τν ποχωρητικότητα κα τν εγεν συστολ . Καί, τέλος, ντ τς ργολογίας, τ σιωπ κα τν «λατι ρτυμένον λόγον» (Κολ. 4,6).
σιος, μως, φραμ στν περίφημη προσευχή του δν ζητάει μόνον τν παλλαγ π τ τέσσερα μεγάλα πάθη πο προαναφέραμε, λλ ζητάει π τν Κύριο κα τ δρο τεσσάρων μεγάλων ρετν: «Πνεμα σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, πομονς κα γάπης». Τέσσερις κπληκτικς ρετές!

Σωφροσύνη

Πρώτη ρετή, σωφροσύνη. Σωφροσύνη βγαίνει π τς λέξεις σος κα φρν-φρενός, κα σημαίνει χω σώας τς φρένας, κέραιο τν νο μου. Σωφροσύνη μ τν εδικ ννοια το ρου σημαίνει γκράτεια, γνότητα, καθαρότητα στ σμα κα στν ψυχή. Μ τν ερύτερη μως ννοια σωφροσύνη σημαίνει γενικευμένη κεραιότητα. Τ ν μν χει κανες στ μυαλό του τν ρρώστια τν μειονεκτικν λογισμν, τν νοσηρν σκέψεων.
Στν ντίθετη περίπτωση, νθρωπος δν χει σώας τ φρένας του. Νομίζει τι λοι τν κυνηγον, τι λοι το δημιουργον προβλήματα, τι λοι χουν παράπονα. Κα δν χει κανένας. Δν σχολονται μαζί του. Δν χει σώας τ φρένας, λένε. Τ χασε. Εναι διαταραγμένη σορροπία τς σκέψης του. Σωφροσύνη, λοιπόν, σημαίνει καθαρότητα κακεραιότητα.νεναι κανεςσορροπημένος πνευματικά, ν μπορε λογισμός του ν λειτουργε μ σαφήνεια, χωρς ρρώστιες ψυχολογικο τύπου, μειονεξία καχυποψία κυκλοθυμία κ.ο.κ.
πρώτη, λοιπόν, ρετ εναι καθαρότητα, καθαρότητα το σώματος κα τς ψυχς. ποχ πο ζομε εναι ποχ πο μολύνει ατν τν καθαρότητα τς ψυχς. Εκολα τ μάτι μας ρχίζει ν κλέβεται π ψευτοέρωτες -«κ το ρν τίκτεται τ ρν»- κα τ σμα μας ν λκύεται π λάθος κανοποιήσεις κα κάνουμε τς λέθριες ποχωρήσεις, πο τς σκεπάζει μετ συμβιβασμς μίας δύσκολης ποχς, ποία λα ξέρει ν τ δικαιολογε. Χριστιανς μως σημαίνει πεντακάθαρη κατάσταση. πως λέει γιος ωάννης Χρυσόστομος γι τος ερες, κα γιατί χι γι κάθε χριστιανό, πρέπει ν εναι καθαρότερος π τς κτίνες το λίου. χι τ μυαλ συνέχεια στ πονηρό, στ σαρκικό, στ ρυπαρό, λλ ν ναπαύεται σκέψη κα διάθεση σ ,τι εναι καθαρό, διότι μόνον καθαρότητα τς ψυχς γγυται τ θέα το Θεο: «Μακάριοι ο καθαρο τ καρδί τι ατοί, τν Θεν ψονται» (Ματθ. 5,8).
πρώτη, λοιπόν, ρετ πο προσευχόμαστε κα ζητομε ς δρο π τν Θε εναι σωφροσύνη, ατ κεραιότητα πο κάνει τν νθρωπο ν μν εναι σν ραγισμένο βάζο, οτε σν λεκιασμένο σεντόνι, λλ σν σμα χωρς ολή, σν κρύσταλλο χωρς σημάδι, σν κάτι πο δν χει ποτ συγκολληθε, λλ διατηρε τν ρχική του κεραιότητα. Ατ εναι πρώτη ρετή.

ταπεινοφροσύνη

Δεύτερη ρετή, ταπεινοφροσύνη. Τί ραία, τί μεγάλη ρετή! κούσαμε στν κκλησία μας, στν ρχ το Τριωδίου, τν παραβολ το Τελώνου κα το Φαρισαίου κα κε λεγε εαγγελιστς τι « ταπεινν αυτν ψωθήσεται» (Λουκ. 18,14). πίσης, πρτος μακαρισμς φιερώνεται στος ταπεινούς: «Μακάριοι ο πτωχο τ πνεύματι, τι ατν στιν βασιλεία τν ορανν» (Ματθ. 5,3). Πτωχς τ πνεύματι εναι ατς πο εναι ταπεινός, ατς πο δν χει σ καμία διαίτερη πόληψη τν αυτό του. Λέγουν κάποιοι -χωρς κατ᾿ νάγκην ατ ν εναι σωστ - τι λέξη ταπεινς προέρχεται π τν τάπητα, τ χαλί. Ταπεινς εναι ατς πο δέχεται ν τν πατς χωρς ν διαμαρτύρεται. Κα καμι φορ εναι μερικ χαλι πο τ πατς κα ζωντανεύουν πι πολύ. τσι εναι ταπεινς νθρωπος. ταπεινς εναι εκόνα τς Θεοτόκου· παραδίδεται στ θέλημα το Θεο κα ποδέχεται τ μεταμορφωτικ χάρι Το μέσα στν ψυχή του.

πομονή

ς πλησιάσουμε τν τρίτη ρετή. «Πνεμα πομονς». «ν τ πομον μν κτήσασθαι τς ψυχς μν» (Λουκ. 21,19), λέγει Κύριος στος μαθητές Του. λλη μία ρετ πο τόσο χρειάζεται, λλ τόσο τν γνοε ποχή μας. Στς μέρες μας δν κάνουμε πομονή.
Θέλουμε τν Θε ν παντήσει δ κα τώρα. Κα Ατς δν παντ. χει τος λόγους Του. Ατ πο χρειάζεται εναι ν κάνουμε πομονή, γι ν λθει ρα το Θεο στν ψυχή μας· χι χρόνος τς δικς μας πιλογς.
λλοτε πάλι παίρνουμε μία πόφαση κα θέλουμε δ κα τώρα ν καταφέρουμε τν στόχο μας. Χρειάζεται πομον το αυτο μας, ν πομείνουμε τν αυτό μας. Ν τν περιμένουμε, ν λθει κα κείνου ρα.
Τρίτη περίπτωση, πομον το δελφο μας, το διπλανο μας. χουμε τ παιδί μας. Παίρνει ναν λλο δρόμο, κάνει λλες πιλογς στ ζωή του π ατς πο μες θ θέλαμε. Τρέμει τ φυλλοκάρδι μας. Τ καλομε, το κάνουμε μία πίθεση λέγχου, δίνουμε κα μερικς συμβουλς κα παιτομε ν διορθωθε. Μ δ γίνεται τσι. μες τόσο εκολα διορθωνόμαστε; δ χρειάζεται ν κάνουμε πομον γι τ παιδί μας. Ν τ περιμένουμε. Γι᾿ ατ λέγει «ν τ πομον μν κτήσασθαι τς ψυχς μν». Μ τν πομονή σας θ ποκτήσετε τν λεγχο τν ψυχν σας. Μ τν πομον θ πιάσεις τν ψυχή σου κα θ τν κυβερνήσεις, θ κρατήσεις τ τιμόνι της. τσι, μ τν πομονή μας, περιμένοντας τν Θεό, δίνοντας χρόνο στν αυτό μας, ναγνωρίζοντας στ παιδιά μας κα στος συνανθρώπους μας τ δικαίωμα το χρόνου τους, θ κερδίσουμε κα τς δικές τους ψυχές, θ ποκτήσουμε κα τς δικές μας. Θ τς κατακτήσουμε ν Χριστ κα ν γάπ.

γάπη

Τέλος, ζητομε «πνεμα γάπης». Στν Κλίμακα τν ρετν, πως τν παρουσιάζει γιος ωάννης, μφανίζεται διάκριση ς « μείζων τν ρετν». Στ τέλος πάρχει να κεφάλαιο γι τρες ρετές: τν πίστη, τν λπίδα κα τν γάπη. «τ τρία τατα», πως λέει πόστολος Παλος, «μείζων δ τούτων γάπη» (Α Κορ. 13,13). γάπη γενική: κα πρς τν Θε κα πρς τν δελφ κα πρς λο τν κόσμο. Δν πάρχει γαπ ναν, δυό, πέντε, τν οκογένειά μου, τος φίλους μου κα δν γαπ τος λλους. γάπη χει ατς πο γαπ λη τν κτίση. γαπ τ ζα, γαπ τος χθρούς, γαπ τος γνωστος κα τος γνώστους, γαπ τος εεργέτες κα ατος πο τν ντιπαθον, πως Θες «βρέχει π δικαίους κα δίκους». γάπη μεριζομένη κα μ καθολικ δν εναι γάπη.
γάπη δν διαιρε οτε ξεχωρίζει τος ποδέκτες της, λλ κομματιάζει τν πηγή της. ν δν πάρχει ατ γάπη πο μς κάνει ν κομματιαζόμαστε, γιατ διπλανς εναι δελφός, εκόνα το Θεο, δν θ μπορέσουμε ν περάσουμε στ πρόσωπο το Θεο. π τν εκόνα περνμε στ πρωτότυπο. π τν δελφ στν Θεό. Τν δελφ βαλε Θες δίπλα μας, γι ν μς θυμίζει τι πόρτα τς σωτηρίας μας εναι σκηση τς γάπης. Τί φοβερ ρετή! λλ τί δύσκολη πο μς φαίνεται! Πόσο μως διαφορετικ δν θ ταν κοινωνία μας, ν μπορούσαμε ν εχαμε ατν τν λευθερία, τν πληρότητα, τ θυσιαστικότητα τς γάπης, τν περβολ τς γάπης! Ν γαπμε τος λλους χι σν τν αυτό μας, λλ πι πολ κα π τν αυτό μας, γιατ λλος, πλησίον, εναι κομμάτι μας, εναι καλύτερος αυτός μας, εναι παιδ κα δελφός του Χριστο, εναι ρατς Θες κείνης τς στιγμς· εναι φορμ γι τν ξοδο π τν γωισμό μας, εναι εκαιρία γι τ συνάντηση μ τν Θεό μας.
Νά, λοιπόν, τί ζητομε. Ν μς παλλάξει Θες π «πνεμα ργίας, περιεργείας, φιλαρχίας κα ργολογίας» κα ν φυτέψει στν καρδι μας «πνεμα σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, πομονς κα γάπης».

Τ «μπταίσματα» κα κατάκριση το δελφο

Κα συνεχίζει προσευχή: «Ναί, Κύριε, δώρησαί μοι το ρν τ μ πταίσματα κα μ κατακρίνειν τν δελφόν μου». Δσ᾿ μου τ μεγάλη ελογία ντ ν σχολομαι μ τ ποθετικ λαττώματα κα τς δυναμίες το δελφο μου, ν κοιτάξω τ πραγματικ δικά μου πταίσματα. Λέει πάλι γιος ωάννης τς Κλίμακος, τι κόμα κι ν ζοσες κατ χρόνια κα κάθε μέρα ριχνες δάκρυα σο εναι τ νερ το ορδάνη ποταμο, δν θ μποροσες ν ξεπλύνεις τ πραγματικά σου λαττώματα, πο μως ποτ δν θ μπορέσεις ν διακρίνεις. ς χει καθένας μας τν ασθηση μίας στοιχειώδους ατογνωσίας, πς διακατεχόμεθα π δυναμίες, π πάθη, π μαρτίες τς ποες συνεχς διαπράττουμε. καθένας μας χει τ δικό του φορτίο τν παθν κα τν δυναμιν. Μ ατ ν σχοληθε. Ατ θ πε ατογνωσία. «Δώρησαί μοι, Κύριε, το ρν τ μ πταίσματα». Ν ντικρύζω τ δικά μου πταίσματα κα ν μν κατακρίνω τν δελφό μου κα ν μν τν καταδικάζω μέσα μου ετε μ τν λόγο, ετε μ τν σωτερικ σκέψη κα κρίση μου.
πάρχει νας γιος π τος πι γλυκος κα γαπημένους πρόσφατους γίους, γιος Σάββας Νέος της Καλύμνου. νας γιος, ποος κοιμήθη τ 1948. Πέρασε κα να διάστημα τς ζως του στν θήνα. Τν τιμ διαίτερα Κάλυμνος. Σύγχρονος γιος! Λίγο μετ τν γιο Νεκτάριο. νας γλυκύτατος νθρωπος. νας πιεικέστατος γιος. Παραμυθητικός, φιλάνθρωπος, γεμάτος συμπάθεια κα κατανόηση, πιείκεια κα συγχωρητικότητα. Συνέρρεε κόσμος γι ξομολόγηση. λα τ συγχωροσε. Γι δύο μως μαρτίες ταν δυσώπητος. μία βλασφημία, κα τ καταλαβαίνουμε. δεύτερη κατάκριση. Κατέκρινες τν δελφό σου κα το τ λεγες; Αστηρ κανόνα βαζε. κοινωνησία! Νηστεύεις; Ρωτοσε. Μ σ καταβροχθίζεις τς σάρκες το δελφο σου. γιος ατός, ατ τ ρνάκι, δν μποροσε ν δεχθε τ πάθος τς κατάκρισης. Μεγάλη μαρτία πο ροκανίζει τν δια τν πόσταση τς κοινωνίας ν τ κκλησί. νας ν φάει τν λλον. Ν τν κουτσομπολέψει, ν τν καταδικάσει. Μέσα στν δια τν νορία, στ σπίτια μας, στος χώρους ργασίας μας. Σκληρο πικριτές, νυποχώρητοι θεατς λαττωμάτων, πίμονοι ρευνητς σφαλμάτων. Δυστυχς, ρρώστια ατ εναι κα παλι κα βαθει κα διαδεδομένη.
Θ κάνω μία σύνοψη πο περιγράφει τ βαθύτερο θος κα τν λόγο ατς τς προσευχς, μέσα π τέσσερις παρατηρήσεις. ν προσέξουμε, παρουσιάζει μερικ πολ νδιαφέροντα κρυμμένα χαρακτηριστικά.

προσευχ το σίου φραμ στιάζει μέσα μας

Τ πρτο εναι τι στν παρίθμηση τν παθν τς προσευχς ποφεύγονται τ θανάσιμα λεγόμενα πάθη, πως τ μίσος, φιληδονία, θυμός, φιλαργυρία κα λλα, κα ναφέρονται μερικ πο μλλον συνήθεις νθρώπινες δυναμίες εναι παρ ντονα διαστροφικς καταστάσεις. Ποις λόγος πο πιλέγονται ατ κα χι τ πρτα; ργία, ργολογία δν βλάπτουν κανέναν λλον παρ μόνον τν νθρωπο πο τς χει. Κα εναι τόσο νθρώπινο ν εναι κανες περίεργος στω ν πιζητε τ πρωτεα. Ποιός, λήθεια, δν τ χει κάπως μέσα του ατά; πάντηση εναι τι δ προσευχόμαστε χι γι διαστροφς πο μόνοι μας πρέπει ν καταπολεμήσουμε λλ γι σωτερικς δυναμίες πο νδόμυχα καλλιεργομε κα πνίγουν τν λευθερία μας κα μς χρειάζεται τόσο βοήθεια το Θεο.
προσευχ ατ χει σν στόχο τ συμμάζεμα το αυτο, τ ν λθει κανες «ες αυτόν». Ἐὰν σκοπός μας εναι στροφή μας πρς τν Θεό, τότε πρέπει πωσδήποτε ν προηγηθε στροφ πρς τ μέσα μας: «Νος μ σκεδαννύμενος π τ ξω, πανεισι ες αυτν κα δι᾿ αυτο πρς τν Θεόν». Γι᾿ ατ κα τ τέσσερα πάθη γι τ ποα μιλάει εναι πάθη πο δν φαίνονται μεγάλα, λλ χουν καταστροφικ δράση μέσα μας. Εναι πάθη διασπορς τς σκέψης κα σκορπισμο τς καρδις, πάθη πο ξοδεύουν τν πλοτο της: ργία τν χρόνο της· περιέργεια τν λήθειά της, τν στροφ στ να «οκ στι χρεία»· φιλαρχία τν γάπη της, τ σχέση της μ τν δελφό· κα ργολογία τν λόγο της. λα μαζ τν περιουσία τς πνευματικς οσίας της. Καταναλώνουν τ δυναμικ τς ψυχς στ μ οσιώδη. Τότε γίνεται πολυπόρευτος διάνοια κα στ συνέχεια λισθηρά, πως λέγει λλο σιος φραίμ. Γλιστράει, ξεφεύγει, χάνεται, καταστρέφεται.
ν μως συμμαζευτε νος, τότε μπορε ν κάνει προσευχ κα ν στραφε πρς τν Θεό. Βλέπετε κα π τς ρετς δν πιλέγει τν προσευχή, τ μετάνοια, τν πίστη, τν γκράτεια, τν λεημοσύνη, τ νηστεία. λλ διαλέγει ρετς πο συχάζουν τν σω νθρωπο κα τν συμμαζεύουν, πως σωφροσύνη καταστέλλει τς κινήσεις τς σάρκας, ταπεινοφροσύνη τ πετάγματα το γωισμο, πομον τ ξαφνιάσματα το χρόνου κα γάπη τς νοχλήσεις τν δελφν. Κάποιες διαλέγει π τς ρετς κα κάποια π τ πάθη. Ατ τ πάθη τ ποα εναι πολ λεπτ κα ποτελον τ βάση τς ρρώστιας τς ψυχς κα ατς τς ρετς πο ποτελον τ θεμέλιο τς νάστασης κα τς νάτασής της. Ατ εναι τ να.

Ο ρετς ς δωρες το Θεο

Τ δεύτερο. Ο ρετς σ ατν τν προσευχ δν μφανίζονται σν κατάκτηση, σν νθρώπινο κατόρθωμα, λλ σν δωρες το Θεο. Τ ρμα πο χρησιμοποιεται γι τν πόκτησή τους εναι τ «Δώρησαί μοι», χάρισέ μου. Δν λέει τι θ προσπαθήσω ν τ ποκτήσω, λλ τ ζητάει προσευχόμενος π τν Θε ς δρα. Ο ρετς εναι δρα. Δν εναι κατορθώματα. Εναι καρπς τς χάριτος· χι το γώνα. γώνας πλ κφράζει τ φιλότιμό μας. Εναι τ ναγκαο λασσον. χάρις εναι τ νεργον μεζον. σο κι ν προσπαθήσουμε, χωρς τ χάρι το Θεο, τίποτα δν θ καταφέρουμε. Κα ν δν ταν ποτέλεσμα τς χάριτος κα τν δωρεν το Θεο στ ζω μς ατς ο ρετές, τότε ποιος τς εχε θ δικαιοτο ν καυχται. ν τώρα, κι ν τς χεις, δν δικαιοσαι ν καυχηθες, γιατί κα πομον κα γάπη κα σωφροσύνη κα ταπεινοφροσύνη εναι μείζονα δρα πο τελικς τ χορηγε Θες σ ατος ο ποοι χουν καταθέσει ς λάχιστη προϋπόθεση τ συγκατάθεσή τους: «τί δ χεις οκ λαβες; ε δ κα λαβες, τί καυχσαι ς μ λαβών;» (Α Κορ. 4,7).

Τ «πνεμα» ς φρόνημα

ς προχωρήσουμε στν τρίτη παρατήρηση, στ λέξη πνεμα. σιος προτάσσει τν παθν κα τν ρετν ατ τ λέξη: «πνεμα ργίας», δν λέγει ργία. Κα μετ λέγει «πνεμα σωφροσύνης». Τί σημαίνει ατ λέξη; Σημαίνει ν μο δώσει Θες τ διάθεση, τ φρόνημα, τν πόθο ν λαχταρήσω ατς τς ρετές, ν μισήσω ατς τς δυναμίες, στε πάνω σ᾿ ατν τν σωτερικ κατάσταση κα πιθυμία, στ δαφος ατό, ν μπορέσει κενος ν φυτεύσει τν σπόρο τς ρετς. Ατ πο μς χρειάζεται, λοιπόν, κα προσευχόμαστε εναι τ φρόνημα τς ρετς, τ πνεμα τς ρετς, γι ν μπορέσει Κύριος ν μς δώσει τν δια τν ρετή, τν καρπ τς ρετς.

Δολος κα δελφός

Κα τ τέταρτο εναι πολ ραο. «Κύριε κα Δέσποτα τς ζως μου, πνεμα ργίας, περιεργείας, φιλαρχίας κα ργολογίας μή μοι δς». Δν θ τ σχολιάσουμε ατό. «Πνεμα δ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, πομονς κα γάπης χάρισαί μοι τ σ δούλ. Ναί, Κύριε, δώρησαί μοι το ρν τ μ πταίσματα κα μ κατακρίνειν τν δελφόν μου».
νώπιον το Θεο χριστιανς εναι δολος κα δίπλα στν πλησίον εναι δελφός. Σ ατ μας καλε κκλησία, χι μόνον τ Μεγάλη Τεσσαρακοστ λλ πάντοτε. Ν λέμε «δολοι χρεοί σμεν, τι φείλομεν ποισαι πεποιήκαμεν» (Λουκ. 17,10). Τελικά, κα τ καλ πο κάνουμε εναι ατ πο πρέπει ν κάνουμε, γιατ εμαστε χρηστοι δολοι. Τ λέει πόστολος Παλος. Ν ασθανθε καθένας νώπιον το Θεο τν ταπείνωση το δούλου κα δίπλα στν πλησίον τ χαρ το δελφο.
τσι ν ξεκινήσουμε τν πορεία μας τν πνευματική, μ ατ τ φρόνημα κα σ ατ τ πνεμα ν τν ναβαπτίσουμε, θ μπορέσουμε, ν προχωρήσουμε π τ θος, πως επαμε προηγουμένως, στν κατάσταση τν ρετν. Τότε Θες θ δώσει ατς ο ρετς ν διακρίνουν κα τ ζω το καθενός μας σ κάποιο βαθμό, λλ κυρίως θ δώσει ν νθίσουν στ δαφος τν πνευματικν κοινοτήτων μας, τς διας μας τς κκλησίας. ν ζούσαμε ς κκλησία ατν τ καθαρότητα, δν θ χρειαζόταν ν μιλμε γι κάθαρση. ταν στν κκλησία μας κυριαρχε σωφροσύνη, ταπεινοφροσύνη , πομον κα γάπη, τότε τί θέση χει λεγόμενη κάθαρση; Τότε δν θ μασταν κκλησία πο τς παιτον κάθαρση , λλ θ μασταν κοινωνία πο θ χόρταινε π γνήσια μαρτυρία.
Ν δώσει Θες προσευχ το σίου φραμ ν εναι μία προσευχ πο ατς μν τν γραψε, μες μως ς κκλησία κα πρόσωπα τ ζομε. Μία προσευχ πο θ βγαίνει π τν καρδιά μας, θ βγαίνει μως κα π τ ζωή μας.
Τότε, καθς θ φθάνουμε στ Πάσχα, ψυχή μας θ εναι τοιμη κα καθαρ σν τν κεν τάφο ν δεχθε τν ναστημένο Χριστό. Ν δώσει λοιπν Θες πλούσια τν ελογία Του κα κατ τ πόλοιπο διάστημα τς Τεσσαρακοστς, κα λους ν μς ξιώσει πανέτοιμοι, μλλον σο τ δυνατν τοιμοι, ν μπομε μέσα στ κανάλι ατ τ ελογημένο , σ ατν τν μετασχηματιστ τς Μεγάλης βδομάδος, γι ν φθάσουμε νωμένοι κα γαπημένοι νώπιόν του Θεο ς δολοι κα μεταξ μας ς δελφοί,γι ν μπορέσουμε λοι μαζ κα καθένας ξεχωριστ ν τν ντικρύσουμε ναστάντα. μήν.
πηγή: Νικολάου, μητρ. Μεσογαίας καΛαυρεωτικς, «π τ καθ᾿ μέραν στ καθ᾿ μοίωσιν», κδ. ν πλ, 2008 (Αποσπάσματα)